د ایران اسلامي انقلابي پاسبانانو (IRGC) د 2026 کال د جون ۲۸ په نېټه په بحرین او کویټ کې پر امریکايي پوځي ځایونو د میسایلو او ډرونونو حملې ترسره کړې [1].

دا توندروتیال د ناپتې ceasefire (توقف آتش) د مذاکراتو د تخریب خطر създаوي او که امریکا د ستراتیژیکو shipping lanes (کشتیو د تګ لارو) پر وړاندې د ایران کنټرول ننګو کړي، نو د سیمې په کچه د پراخې جګړې احتمال شته.

ایراني ځواکونو په دواړو هیوادونو کې امریکايي پوځي تاسیسات د دې لپاره هدف کړل چې د ایران د پوځي مرکزونو پر وړاندې د امریکا د وروستیو هوایي حملو ځواب ورکړي [2]. دا حملې د هرمز تنگ په اړه د تهران له یو سخت خبردارۍ سره یوځای شوې. ایران اشاره وکړه چې که امریکا د ceasefire مذاکراتو پر مهال د اتفاق شوي مسیر څخه تېره کېدو هڅه وکړي، نو دا به ډیپلوماسي په بشپړه توګه له منځه یوسي [3].

د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچی وویل: "د امریکا سره د هرمز تنگ د اتفاق شوي مسیر څخه تېره کېدو هر ډول هڅه به tensione (تشنج) زیات کړي" [4]. د IRGC یو Spokesperson وویل چې که متحده ایالات د هرمز تنگ ننګولې ته دوام ورکړي، ایران به د سوله مذاکراتو بشپړ توقف ته اړو کړي [5].

امریکایي پوځ د دې بریدونو ځواب ورکړ. د U.S. Central Command یو Spokesperson وویل: "موږ د دې حملو په ځواب کې د ایران د مليشیا 10 هدفونه هدف کړي دي" [6]. د هدفونو دا ځانګړی شمېر د ځوابیا عملیاتو لپاره د امریکا ترټولو دقیق حساب دی، که څه هم نورو راپورونو کې دا حملې په عمومي ډول د څو پوځي مرکزونو په اړه یادې شوې [1, 7].

د سیمې د زیانونو راپورونه ښيي چې حملې یوازې پوځي هدفونو ته محدودې نه وې. د بحرین چارمندانو راپور ورکړ چې د دې بریدونو پر مهال یوه residential (بېسړې) ودانۍ زیانمنه شوې [8]. کویټ په رسمي ډول د ایران پر حملو谴منه کړې او دا یې د خپل ملي sovereignty (سووایرانۍ) نقض یادونه کړې [8].

دا تشنج د هرمز تنگ د ستراتیژیک اهمیت محور دی، چې یو تنک waterway (اوبايي لاره) دی او د نړۍ د تېلو یوه لویه برخه ترې تېره کېږي. ایران خپلو پوځي وړتیاوې د دې لپاره کارولې چې اشاره وکړي چې د هرې سولې تړون شرایط باید د امریکا لخوا د اتفاق شویو maritime routes (بحرین لارو) رعایت شامل کړي [3].

“"که متحده ایالات د هرمز تنگ ننګولې ته دوام ورکړي، ایران به د سوله مذاکراتو بشپړ توقف ته اړو کړي."”

دا توندروتیال د ډیپلوماسي چلند څخه د kinetic (پوځي) فشار ته یو بدلون ښيي. د کویټ او بحرین په څیر د neutral (بېطرفه) دریم ملکونو کې د امریکایي مرکزونو په هدف کولو سره، ایران دا ثابتوي چې هغه هرمز تنگ د یو غیر قابله مذاکره 'سره کرښې' په توګه ګڼي. د امریکا د 10 هدفونو ضربه د متناسب ځواب یو تعهد ښيي، مګر د سوله مذاکراتو د توقف ګواښ وړاندیز کوي چې د ceasefire اوسنی چوکاټ خورا ناپایدار دی او د maritime transit (بحرین تګ) د حقونو له امله د تخریب خطر لري.