د ایران لوړپوщо مذاکرونکي دوشمباره د متحده ایالاتو سره د سولې د تړون په اړه د بحث a لپاره دوحې، قطر ته ورسېدل [1, 2].
دا مذاکرات د ایران او امریکا د هغه جګړې د پای لپاره یو criticality هڅه ده، چې تقریباً درې میاشتې وړاندې پیل شوې وه [4]. یو بریالی تړون به د هسته ایو制재یو (sanctions) په اړه د ژبې اختلافات حل کړي او هغه ناڅاڅکیه سیمه به مستکره کړي چې په موجوده کې د ښکاره جګړې له امله تر فشار لاندې ده [3, 5].
د دې delegations مشرۍ دریو ایراني چارواکو پر غاړه وه: Mohammad Bagher Ghalibaf، د بهرنیو چارو وزیر Abbas Araghchi، او د مرکزي بانک ګورنټر Abdolnaser Hemmati [1, 2]. مذاکرات د یوې داسې چوکاټ (framework) باندې متمرکز دي چې President Donald Trump یې د Abraham Accords د پراخولو سره تړاو ورکړی دی [3, 5].
Trump وویل: "موږ چمتو یو، غوښتنه لرو او دا وړاوه لرو چې د ایران سره دا حل د یو داسې تاریخي پیښې په کچه بدل کړو چې کومه بله पर्याय به نه وي" [6].
که څه هم Trump وړاندیز کړی چې ایران کولی شي Abraham Accords ته یوځای شي، خو راپورونه ښيي چې هغه ممکن دا تړونونه د یوې معاملهګرۍ وسیلې (bargaining chip) په توګه کاروي، نه د تضمین شوي شاملوالي په توګه [3, 7]. دې ستراتیژیک تړاو داخلي سیاسي مخالفینو څخه څیزنې ته اړو ولي. Washington Post لیکي چې په کانګرس کې Republicans هشدار ورکړی چې د جګړې د پای لپاره په نوې معامله کې ایران ته امتیازات نه ورکول کیږي [8].
د Summit د پرمختګ په اړه راپورونه متناقضه پاتې کیږي. CBS News وویل چې یو تړون رنګ رنګ کیږي او پرمختګ شوی دی [2]. خو New York Times وویل چې کومه breakthrough یا breakthrough نږدې نه ده [1].
ایرانۍ چارواکو د Summit څخه د امریکایانو د چلند په اړه خپګان څرګند کړی. یو ایراني چارواک وویل: "د متحده ایالاتو په موقفونو کې مکرر بدلونونه په مذاکراتو کې مرسته نه کوي" [9].
“"موږ چمتو یو، غوښتنه لرو او دا وړاوه لرو چې د ایران سره دا حل د یو داسې تاریخي پیښې په کچه بدل کړو چې کومه بله पर्याय به نه وي,"”
د سولې تړون د Abraham Accords سره د تړاو ټینګار مذاکرات د یو ساده ceasefire (تsement) څخه د یوې پراخې جيوپولیتیکي ترتیب (realignment) لور ته اړوي. د جګړې پای د سیمه ییز ډیپلوماټیک چوکاټ سره په تړولو سره، متحده ایالات هڅه کوي چې د اوږد مهال امنیتي تضمینونه ترلاسه کړي او د ایران او نورو سیمه ییزو ځواکونو ترمنځ اړیکې نارمال کړي، که څه هم دا لاره د سمدستي سولې د ځنډولو خطر لري که ایران دا شرایط ډیر محدود وګڼي.





