ایراني چارواکو د 2026 کال د جون ۲۱ نیټې په سویټزرلانډ کې د ترسره شویو مذاکراتو پر مهال وویل [1]، چې د هرمز ټنټ (Strait of Hormuz) بیا خلاصی کول په لبنان کې د اسرائیل د حملو د بندیدو سره تړاو لري [2].

دا پرمختګ د نړیوالو انرژۍ بازارونو ثبات او په لبنان کې د روانې جګړې ترمنځ اړیکه رامینځه راوړي. څرنګه چې د هرمز ټنټ د تېلو د صادراتو لپاره یو اصلي رګ دی، هر ډول Prolonged closure کولی شي په ټوله نړۍ کې د پېلو اقتصادي نوسې (volatility) رامنځته کړي.

د امریکا او ایران مذاکره کوونکي په یو بې طرفه ځای کې سره یوځای شول ترڅو د یوې لنډمهالې تړون په اړه جزئیات চূড়ান্ত کړي چې هدف یې د ایران او امریکا د جګړې پای ته رسول دي [1, 2]. د امریکا ډله د لوړ پویا استازې Linda Vance د ریاست لاندې وه [1]. دا meetings د ډیرې ډیپلوماټیکې فعالیتونو له یوې دورې وروسته ترسره کیږي، چې پکې د 2026 کال د جون ۱۷ نیټې د ایران او امریکا د لومړنی تړون لاسلیک شامل دی [3].

ایراني چارواکو وویل چې د دې مهمې اوبايي لارې د بیا خلاصی کولو شرایط په دې پورې تړانه دي چې اسرائیل په لبنان کې خپلې نظامي عملیات بند کړي [2]. دا حالت د خلیج د بحري امنیت او د Hezbollah او اسرائیل ترمنځ د ځمکنیو جګړو ترمنځ یو مستقیم ډیپلوماټیک پل رامینځه راوړي.

د اوبايي لارې د اوسني وضعیت په اړه متضاد راپورونه شته. Tehran وویل چې هغه به دا مهمه اوبايي لاره تړه کړي [4]. خو د امریکا Central Command وویل چې ایران د هرمز ټنټ نه کنټرولوي [4].

ډیپلوماټیک پروسه په تېره اونۍ کې د وخت په اړه څو بدلونونه لیدلي دي. د امریکا استازې Linda Vance د 2026 کال د جون ۱۸ نیټې ته امریکا ته خپل بیرته ستنیدل ځنډول [5]، ځکه چې دواړه خواوې د یوې حل لارې په لور کار کول.

د اوسنیو خبرو هدف د لنډمهالې تړون پیاوړتیا او د هرمز ټنټ د کړکېچ حلول دي، چې د امریکا او ایران د دواړو delegations لپاره د بحث یو مرکزي ټکی پاتې کیږي [1, 2].

“ایراني چارواکو وویل چې د هرمز ټنټ بیا خلاصی کول په لبنان کې د اسرائیل د حملو د بندیدو سره تړاو لري.”

د هرمز ټنټ د بیا خلاصی کولو د لبنان کې د اسرائیل نظامي عملیاتو سره د تړاو په واسطه، ایران د نړیوالې اقتصادي اضطراب څخه د ګټې اخیستنې هڅه کوي ترڅو پر امریکا فشار own کړي چې د اسرائیل په سیمه ییز ستراتیژیک پلان باندې اغیزه وکړي. دا ستراتیژي یو دوه اړیزه جګړه په یو څو اړیزه bargaining chip تبدیلوي، چیرې چې د نړیوالو تېلو قیمتونه په اصل کې د Levant کې د ceasefire د شرایطو سره تړاو لري.