جاپان کې د ایران سفیر وویل چې امریکا له ایران سره د یوې نظامي جګړې څخه چې له دریو میاشتو څخه ډیرهنه وه، "تریخه تجربه" ترلاسه کړې [1].

دا ارزیونه په داسې حال کې وړاندې کیږي چې د دواړو هیوادونو ترمنځ د tensão-ګانو د حل لپاره ډیپلوماټیک ګډاګډ усилия intensification کیږي. دا څرګندې د نظامي escalation د احتمالي لګښتونو او د ستراتیژیکو درسونو په اړه اشاره کوي چې امریکا ممکن له دې مخالفت څخه ترلاسه کړي.

دا جګړه په ۲۰۲۰ کال کې د جنوري څخه تر مارچ پورې ترسره شوه [2]. د جګړې ډیره برخه د Strait of Hormuz یا هرمز تڼګې ته نږدې رامنځته شوه [3]. د راپورونو له مخې، د مبارزې دا دوره تقریباً درې میاشتې lasted وه [1].

پداسې حال کې چې ځینې راپورونه ښيي چې ولسمشر Donald Trump د نظامي جګړې د پایپلا د یو یادښت (memorandum) لاسلیک کړی [1]، خو نورې سرچینې وړاندې کوي چې تر اوسه رسمي تړیکه نه ده لاسلیک شوې. د معاون J.D. Vance په words، که څه هم تړیکه نه ده reached شوې، خو دوی ورته ډیر نږدې دي [4].

جاپان نے ځان د دې tensão-ګانو په کې د یو تسهیل کونکي (facilitator) په توګه وړاندې کړی. د کابینټ لوی سیکرتر Kihara وویل چې جاپان به د امریکا او ایران ترمنځ د مشورو او همدارنګه د میانجي هیوادونو ډیپلوماټیکو تلاشونو ملاتړ وکړي [5].

د پراخې tensão-ګانو د مالي اغیزې په اړه، یو راپور د ۳۰۰ ملیارد ډالرو د یو privates fund scale یاد کړی [1]. دا شمیره د سیمې د ثبات سره تړاوین اقتصادي خطرونه او د فعال نظامي Engagement پر مهال د بازار د نوسان (volatility) احتمالات په ګوته کوي.

د ایران د سفیر څرګندونې وړاندې کوي چې امریکا د دې لنډې جګړې پر مهال د پام وړ تاوانونه یا ستراتیژیکې ناکامۍ تجربه کړې دي. سفیر د پایلو د "تریخې تجربې" په توګه بیانولو سره وویل چې د ایران د چارو په اړه د امریکا چلند ناکام او ګران شوی و.

"هغه [Trump] باید تریخه تجربه ترلاسه کړې وي،"

د لاسلیک شوي یادښت د راپورونو او د دې څرګندونو ترمنځ چې تړیکه لاستې نه ده شوې، تناقض یو نازک ډیپلوماټیک چاپیریال ته اشاره کوي. د ۲۰۲۰ کال د جګړې د امریکا لپاره د 'تریخې تجربې' په توګه د ایران حکومت عامه چوکاټ یو ستراتیژیک روایت دی ترڅو د ځواک او نفوذ څرګندونه وکړي، په داسې حال کې چې دواړه هیوادونه د احتمالي ceasefire یا اوږد مهال ډیپلوماټیکې حل لارې په لور روان دي.