پنځه ایټالوي غوټه زنکاران د 20 مای 2026 په نیغه کې، د مالدیو په Vaavu Atoll کې د اوبتو لاندې د یو غار د پلورنې پر مهال مړه شول [1], [2].
دا تراژډي د ژورو غارو ته د غوټه زنکاره د خورا خطرونو په اړه خبرداری ورکوي، چیرې چې تخنیکي ناکامي یا فیزیولوژیکي فشار کولی شي په چټکۍ سره د مړینې سبب شي. په دې پېښه کې اکاډمیک څېړونکي شامل دي، چې د خپلو علمي څېړنو لپاره په خطرناکې میریني چاپمنه کې د ساینسي ټیمونو د وړاندې کېدونکو خطرونو په اړه اشاره کوي.
دا ډله د University of Genoa څخه د څلورو څېړونکو او د دوی د غوټه زنکاره د یو প্রশিক্ষونکي څخه جوړه وه [1]. دا ټیم یوې سبمارین غار ته لاړ چې د غوټه زنکارو په ټولنې کې د خپلو طبیعي خطرونو له امله پیژندل کیږي [2].
د غوټه زنکاره د دقیقې ژورالۍ په اړه په سرچینو کې توپیر شته. یو راپور ښيي چې غوټه زنکاران له 50 مترو څخه ډېرې ژورې ته رسیدلي وو [1]. په بل راپور کې ویل شوي چې ژورالی 70 مترو ته رسیدلې وه [2]. دا محدوده غوټه زنکاران له تفریحي محدودیتونو څخه ډېر لیرې وړي، چې د ډی کمپریشن (decompression) او نایتروجن نارکوسس (nitrogen narcosis) مدیریت لپاره ځانګړی تجهیزات او روزنه غواړي.
دا مړینې په Vaavu Atoll کې د یو پلان شوي غوټه زنکاره پر مهال وشوې، دا سیمه د مالدیو د پیچلې اوبتو لاندې ټوپوګرافي له امله پیژندل کیږي [2]. ځانګړې چارواړې او پلټونکي د دې سفر د شرایطو بیاکتنه کوي ترڅو معلومه کړي چې د ټیم د خوندي بیرونکېدو په لاره کې دناکامۍ علت څه و.
څرنګه چې دا غار د لوړ خطر ځای म्हणून پیژندل کیږي، پلټنه به احتمالاً دې ته تمرکز وکړي چې آیا د ژورو اوبو د غارو د ننوتلو د خوندیتوب پروټوکولونو پوره کولو شوي که نه. د پوهنځ не د څلورو څېړونکو له لاسه ورکول د جنوا په اکاډمیکې ټولنې کې یو لوی ضربه ده [1].
“پنځه ایټالوي غوټه زنکاران د 20 مای 2026 په نیغه کې، د اوبتو لاندې د یو غار د پلورنې پر مهال مړه شول”
دا پېښه د غارونو په سیسټمونو کې د تخنیکي غوټه زنکاره د خطرناک طبیعت ته اشاره کوي، چیرې چې د غار 'سرلاند یا سقف' د سطحې لور ته مستقیم عمودي تګ مخنیه کوي. د 50 او 70 مترو ترمنځ په ژورالی کې، غوټه زنکاران د ډی کمپریشن ناروغۍ او د اکسیجن توکسیکيټي (oxygen toxicity) له سختو خطرونو سره مخ کیږي. د دې خبره چې یو مسلکي প্রশিক্ষونکی حاضر و، ښيي چې د Vaavu Atoll غار چاپمنې خطرونه حتی له تجربه شویو احتیاطي تدابیرو څخه هم زیات وو.
