په جاپان کې د زلزلې قوي ټکانونه کولی شي د اشباع شوې خاورې د مایع کېدو (liquefy) سبب شي، چې ځمکه د یوې مایع په حالت ته اړوي او د पायाګانې (infrastructure) تخریب کوي [1].
دا پدېره ډېره مهمه ده ځکه چې د ښارونو لاندې د ځمکې ثبات له منځه وړي. کله چې ځمکه خپل shear strength له لاسه ورکوي، building-ګانې کولی شي ټیله شي او سړکونه تخریب شي، چې د اوسېدونکو لپاره لویې خطرونه رامنځه کوي او د بیړني ځواب ورکولو (emergency response) په هڅو کې خنډ създаوي.
Liquefaction هغه وخت رامنځه کیږي کله چې د زلزلې ټکانونه په सैलو او اشباع شویو خاورو کې د pore-water pressure کچه لوړه کړي [1]. دا پروسه د خاورې قوت کموي، چې د دې سبب ګرځي چې خاوره د یو Solidity پر ځای د یوې مایع په څېر چلند وکړي [5]. پایله یې اکثراً د ځمکې ښکلا یا د سړکونو د سطحې بشپړ تخریب وي [2].
وروستو پېښو د دې خطر شدت ښودلی دی. د 2024 کال د جنوري 1 نېټې د Noto Peninsula زلزلې پر مهال، سیمې ته د liquefaction له امله سخت زیانونه رسیدلي وو [2]. په نورو 事례-ګانو کې، لکه په Niigata City د West Ward کې ټکانونه چې seismic intensity 5-upper ته رسیدلی وو [2]، ځمکه د خټو په څېر شوه.
د سیمې په فزیکي بڼه د دې اغېزې سختې کیدی شي. په ځینو مواردو کې، liquefaction د ځمکې د یو متر پورې د کچې بدلون (ground step) رامنځه کړی دی [3]. نورې تاریخي مثالونه Kumamoto City ته relate کیږي، چیرې چې د 2016 کال د زلزلې وروسته د 10 سینټیمترو پورې ښکلا مشاهده شوه [4].
کارپوهان د катастроایي کچې په اساس د اندېښنې مختلفې سیمې চিহ্নিতوي. سره له دې چې Noto Peninsula ته په وروستیو کې تر ټولو سخت زیانونه رسیدلي، ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې که یو لوی زلزلې رامنځه شي، نو د South-Nankai Trough سیمه ممکن د liquefaction تر ټولو لوړ خطر سره مقابله وکړي [3]. دا خطر نورو متاثر شویو سیمو ته هم غزېږي، چې په Toyama کې Takaoka یې څخه یوې ده [2].
“اشباع شوې خاوره د زلزلې پر مهال د مایع په څېر په خټو بدلون پیدا کوي.”
په جاپان کې د liquefaction پراخوالی دquastal او alluvial plains د حساسیت ته اشاره کوي چیرې چې اشباع شوې شګلنه خاوره عامه ده. لکه څنګه چې ښاري مرکزونه د دې خطرناکو زونونو په لور پراخیږي، د سیسټماتي पायाګانې د تخریب احتمال زیاتیږي، چې د دې لپاره د خاورې پرمختللې ثباتي (soil stabilization) او د building-ګانو سختتر کوډونه اړین دي ترڅو د inevitably seismic events پر مهال د ساختماناتو د ټیلو او سړکونو د تخریب د катастроاییکو پېښو مخه نیسل شي.
