پریزیډنت Ferdinand Marcos Jr. او د جاپان رهبرانو د 2024 کال د مای 28 په نېټه په ټوکیو کې د یوې reuniون پر مهال پر پیاوړتیا د دفاعي او امنیتي اړیکو موافقه وکړه [1].

دا تړون په داسې حال کې وړاندې کیږي چې دواړه هیوادونه په جنوبي چینوي بحر او د Taiwan شاوخوا د چین د پراخیدونکو نظامي فعالیتونو counteract کولو هڅې کوي. د امنیتي همکارۍ په رسمي کولو سره، دواړه هیوادونه هدف لري چې د سیمه ییزې ناثباتۍ پر وړاندې یو ډیر قوي deterrent رامینځه راولي.

رهبرانو د همکارۍ پر څو کلیدي ستونونو consensus ترلاسه کړ، چې پهما پکې بحري امنیت او احتمالي د وسلو پلور شامل دي [2]. دوی همدارنګه د استخباراتو د شریکولو په اړه د رسمي خبرو اترو د پیل پر اتفاق رسیدل، چې دا ګام د دواړو هیوادونو ترمنځ په ستراتیژیک شراکت کې یو مهم escalation ښيي [2].

دا ډیپلوماټیک ګام د جاپان ته د څارو ورځو د رسمي سفر پر مهال ترسره شو [3]. خبرې د争议 شوو اوبو کې د souverain ګټو د ساتنې لپاره د یو ستراتیژیک چو کټ رامینځته کولو ته kesk olid. دا همکاري د جاپاني ټیکنالوژیکي او hardware ملاتړ له لارې د Филиپیني پوځ د现代化 کولو هڅې هم شاملوي [4].

د دې reuniون په اړه د جاپاني لومړین وزیر د پیژندنې په اړه راپورونه توپیر لري، ځینې سرچینې Sanae Takaichi او ځینې نور Fumio Kishida ته اشاره کوي [2, 4]. سره له دې چې په نومونو کې توپیر شته، خو د summit اصلي اهداف په ټولو راپورونو کې یو شان پاتې دي.

دواړو حکومتونو د قواعدو پر بنسټ د نړیوال نظم پر اړتیا ټینګار وکړ. دا شراکت د دې لپاره دی چې ډاډ ترلاسه شي چې بحري لارې خلاصې پاتې شي او د unilateral coercion څخه پاکې وي [5]. دا همغږي په Indo-Pacific سیمه کې د یوې ډیرې integrated security architecture لور ته یو بدلون ښيي، چې یوازې له تجارتي اړیکو څخه تیر شوی او فعال نظامي synchronization ته ځي [5].

“رهبرانو د همکارۍ پر څو کلیدي ستونونو consensus ترلاسه کړ، چې پهما پکې بحري امنیت او احتمالي د وسلو پلور شامل دي.”

دا تړون د Филиپین لپاره یو ستراتیژیک pivot ښيي، چې د متحده ایالاتو څخه پرته خپلې امنیتي تکیې متنوعوي، او په عین حال کې جاپان ته د یوې critically partner په بڼه سره کېږني ترڅو یو آزاد او خلاص Indo-Pacific وساتی. د استخباراتو شریکولو او د وسلو د ترلاسه کولو لور ته دا حرکت ښيي چې دواړه هیوادونه د چین بحري ادعاوې د خپلو ملي امنیتونو لپاره د مستقیمې ګواښ په توګه ګڼي، چې د یوې رسمي نظامي alliance structure اړتیا لري.