جان اولیور په تلویزیوني節目 کې چې د ۲۰۲۶ کال د اپریل ۱۹میلادۍ د یکشنباره خپاره شو، د وړاندېزګیرۍ بازارونو (prediction-market) platfom-ونه د تورو قمار ویب پاڼو په توګه معرفي کړل [1].
دا نقد د دې platfom-ونو د چټکې او ناسمې تنظیم شوې ودې اړوند خطرونه په ګڼه کې نیسي. د عامه پیښو د شرطونو په توګه وړاندې کولو سره، دا بازارونه د حقیقي دنیا د پایلو د کنټرول او دستکاری په اړه مهمې قانوني او اخلاقي اندیښنې پيدا کوي.
د Last Week Tonight په دې episod کې، اولیور د Kalshi او Polymarket په څیر platfom-ونو ته اشاره وکړه [1]. هغه وویل چې د وړاندېزګیرۍ بازارونه په اصل کې د قمار ویب پاڼې دي چې یوازې غوره وکلان لري [2]. په دې節目 کې دې ته تمرکز وشو چې څنګه دا platfom-ونه کارونکو ته اجازه ورکوي چې پر مختلفو نړیوالو پیښو، د جګړو او سیاسي بدلونونو په شمول، شرطونه ووهي [1].
اولیور د انساني دردونو او ټولنیزې ناثابیتۍ باندې د شرط ویلو د عادي کېدو په اړه خپله تشویش څرګند کړ. هغه وویل چې په دې ویب پاڼو کې داسې یو غمناک حقیقت شته چې زموږ د ژوند هر اړخ یې په یو شرط بدلوي [3]. هغه دا هم وویل چې ځینې بازارونه د ډونالډ ټرمپ د ژبني وړتیاوو د چټکې زوال څخه ګټه پورته کوي [4].
د دې platfom-ونو مالي کچه په چټکۍ سره پراخیږي. په وړاندېزګیرۍ بازارونو کې هر اونی ملیاردونه ډالره شرط کیږي [4]. سربیره پردې، تمه کیږي چې په دې platfom-ونو کې د معاملاتو حجم تر ۲۰۳۰ کال پورې ۱ تریلیون ډالرو ته ورسېږي [5].
اولیور وویل چې د نظارت نشتوالی یو خطرناک چاپېرتیا رامینځه راوړي چې چیرې مالي ګټې کیدای شي د عامه ګټې سره ټکر شي. دا خپرونه، چې په HBO کې خپاره شوه او وروسته یې په YouTube کې ځای %= شو، د حکومتولۍ او جګړو د مالي وسیلو په توګه د کارولو د ټولنیزو هزتونو په اړه یو خبرداری و [1].
“"د وړاندېزګیرۍ بازارونه د قمار ویب پاڼې دي چې یوازې غوره وکلان لري."”
دا نقد د fintech صنعت د 'د معلوماتو بازارونو' لپاره د فشار او د قمار د مخنیوي لپاره د تنظیماتو ترمنځ د زیاتېدونکي کړکاو څرګندونه کوي. لکه څنګه چې دا platfom-ونه یو تریلیون ډالرو ارزښت ته نږدې کیږي، بحث له دې څخه چې آیا دوی دقیق وړاندېزګیرنې وړاندې کوي، د دې په لور اړخ کیږي چې آیا دوی د هغو پیښو دستکاری ته وهڅوي چې دوی یې وړاندېزګیري کوي.
