په کینیا کې د تېلو د قیمتونو د لوړېدو پر وړاندې د ټرانسپورټ ګریوانې مړینې ته بدلېدلې

کینیايي احتجاج کوونکو د دوشمبرې په ورځ، د 18 مای 2026 ^[1]، د تېلو د قیمتونو د لوړېدو پر وړاندې ^[2] اورونه بلول او په ټوله هیواد کې یې د عامه ټرانسپورټ ګریوانې اعلان کړې.

دا ناارامۍ ښکاره کوي چې د ختیځ افریقا اقتصادونه د نړیوالو انرژیو د ټکانونو وړاندې څومره زیانمن دي. څرنګه چې د تېلو لګښتونه د ټرانسپورټ او اساسي توکو قیمتونه ټاکي، نو دا لوړښتونه په مستقیم ډول د میلیونونو مسافرو او ټیټ عواقرت لرونکو کارګرانو پر ورځنۍ ژونډه اغیز کوي.

دا احتجاجونه په نایروبي کې تمرکز کړ ^[1]، چیرې چې د عامه ټرانسپورټ د خدماتو د بندیدو له امله مسافر stranded پاتې شول ^[2]. دا ګریوانې د پلاټه مرکز څخه تتېدلې او په Kiambu، Nakuru او نورو ښارونو کې یې هم احتجاجونه پیل شول ^[2]. په دې سیمو کې احتجاج کوونکو سکې لارې بندې کړې او د خپلې نارضۍ د ښکاره کولو لپاره ټایرونه یې وسوځول ^[3].

راپورونه ښيي چې دا ناارامۍ مړینې ته ځانګړې شوې. په Kiambu او Nakuru کې د احتجاجونو پر مهال لږترلږه دوه کسان مړه شوي دي ^[4].

د تېلو د قیمتونو دا لوړښت د خاورې منځۍ کې د پراخې جګړې سره تړاو لري، په ځانګړې توګه د ایران جګړه د قیمتونو د دې لوړېدو د اصلي لامل په توګه ښودل شوې [2, 5]. د لګښتونو دې ناڅاپي زیاتوالي ټرانسپورټ سکتور مجبور کړ چې خپلې عملیات بند کړي، چې له امله یې د دوشمبرې په ورځ د خلکو یوه لویه برخه د سفر له باوري وسیلو څخه بې برخه پاتې شوه ^[2].

سره له دې چې ځینې راپورونه دې پېښې د ټوله هیواد ګریوانه بولي ^[1]، خو نورې سرچینې وړاندې کوي چې په څو کلیدي ښارونو کې عامه ټرانسپورټ په پراخه کچه بند شوی و، نه دا چې په ټول هیواد کې بشپړ ټوکر شوی وي ^[6]. د کچه څخه پرته، په نایروبي او شاوخوا سیمو کې د احتجاجونو شدت د بهرنیو جګړو له امله د افلاسیون (inflation) په اړه د عامو خلکو خپګان څرګندوي.