د 2026 کال د جون د 14مې په نیټه د هاوایي ټاپو په Kilauea اتهن کې یوه نادره آتششانه تورنډو، چې د "volnado" په نوم یادیږي، رامنځه شوه [1].
دا پېښه د سختې جیوتیرمالې تودوخې او atmosperic شرایطو ترمنځ د ناڅاڅي تعامل څرګندونه کوي، چې یو خطرناک سیمه ییز هوايي سیسټم رامینځه راولي. دا پدې وخت کې پیښیږي کله چې د اتهن شدید تودوخه د هوا ګړندی حرکت سبب ګرځي، چې ممکن د آتششانې د فعالیتونو د څارنې هڅو پیچلتیا رامنځه کړي.
د څارنې کمره هغه شال رېکارډ کړ چې یو د لاوا ستون او د باد یو لوی څرخنده ستون په یو وخت کې رامنځه شول [1, 2]. په ویډیو کې ښکاري چې وړې تیاره او شګر د څرخندونکي باد (vortex) په واسطه پورته وړل کېږي [1, 2].
د متحده ایالاتو جیولوژیکي سروې (USGS) وویل چې دا تورنډو ځکه رامنځه شوه چې د لاوا په واسطه توده شوې هوا په ګړندۍ توګه پورته شوه او د چاپېره سيمه یخې هوا یې جذب کړه ترڅو یو قوي پورته جریان رامینځه راولي [1].
Kilauea د 2025 کال د ډسمبر راهیسې په نامنظمه توګه فعال دی [1]. د volnado د رامنځه کېدو تر نیټې پورې، دې اتهن 49 اتهنونه ریکارډ کړي وو [1].
د وروستیو فعالیتونو د وخت او کچه په اړه راپورونه توپیر لري. سره له دې چې ځینې ریکارډونه د جون د 14مې volnado ته اشاره کوي، نورو راپورونو د اتهن فعالیت د جون د 9مې [2] یا د جون د 10مې [6] په توګه لیست کړی دی. سربېره پر دې، ځینو راپورونو ویل چې د لاوا ستونونه د Empire State Building په څېر، تقریباً 381 متره لوړوالی ته رسیدلي وو [6].
“د لاوا یو ستون او د باد یو لوی څرخنده ستون په یو وخت کې رامنځه شول.”
د volnado ظهور د volcanology او meteorology ترمنځ پیچلې همغالتي په ګوته کوي. که څه هم دا پېښې نادره دي، مګر دا ښيي چې څنګه اتهنونه د سیمه ییزو تودوخې انجنونو په توګه عمل کولی شي او د هوا سمدني نمونې بدلولی شي. د هاوایي لپاره د ساینس پوهانو او اوسیدونکو لپاره، دا د 통합 څارنې سیسټمونو اړتیا ټاکي چې هم د سېسمیک فعالیتونو او هم د atmosperic بدلونونو تعقیب وکړي ترڅو د اتهنونو پر مهال ناڅاڅي او خطرناک بادونه اټکل شي.
