د لاوس په سیلاب ځپل غار کې پنځه کسان نجات وموندل

د نجات غوټه ګانو (divers) په چهارشنبه ورځ د مرکزي لاوس په یو سیلاب ځپل چنا غار کې د بند پاتې ۷ کليوالو څخه ۵ تانه نجاتاړه کړل ^[1], ^[2].

دا بریالی عملیات د تایلنډ په سرحد کې د یوې لرې سیمې په خطرناکه شرایطو کې ترسره شو. دا پېښه په هغو سیمو کې د خپلو لاسونو په reliance (artisanal mining) اړوند سخت خطرونه په ګڼه کوي چې د ناڅاپي محیطي بدلونونو ته حساسې وي.

د کليوالو د ۷ کسانو ډلې غار ته د سونے د لټون لپاره داخله ترلاسه کړې وه ^[2], ^[4]. کله چې دوی دننه وو، سختو بارانونو د ناڅاپي سیلابونو لامل شول چې د غار خروجه یېبندې کړې او کسان یې د چنا غار په سیسټم کې بند کړل ^[1], ^[4]. ژوندي پاتې شوي کسان د یوې اونۍ څخه ډېر وخت لپاره بند پاتې وو ^[3].

غوټه ګانو هڅه کول چې د سیلاب ځپلو لارو څخه تېر شي ترڅو ورک شوي کسان ومومي. د ۲۰۲۶ کال د می ۲۷، چهارشنبه ترماه پورې، ټیمونو په بریالیتوب سره ۵ کسان ومومال او خوندي ځای ته یې رسول ^[1], ^[2].

د پاتې دوه کليوالو لپاره د لټون عملیات لا هم جاری دي ^[1], ^[3]. چارواکونو تر اوسه د ورک شویو دوو کسانو د حالت په اړه تایید ورکړی نه دی، خو عملیات لا هم د غار د سیلاب ځپلو داخلي برخې ته متوجه دي ^[1].

د نجات دغه هڅو ته د غار د ډوبو برخو لپاره د ځانګړو غوټه ګانو تجهیزاتو (specialized diving equipment) اړتیا وه. د مرکزي لاوس د چنا غارونو جغرافیه ډیری وختونه پیچلې подземي شبکې رامینځه وړاندې کوي چې د موسون (monsoon) په موسم کې ژر ډکېږي، چې دا ډول نجاتاړه تخنیکي توګه ستونزمن کوي.

ځایي چارواکونو د نجات عملیاتو د مدیریت لپاره له غوټه ګانو سره همکاري کړې. د یوې اونۍ څخه ډېر وخت د بند پاتې کېدو څخه وروسته د پنځو کسانو نجات یو لوی دستاويز ګڼل کېږي، ځکه چې په سیلاب ځپلو محیط کې د اکسیجن او خواړو شدید کمښت و ^[3].