د மீட்பي ډلې په مرکزي لاوس د Xaisomboun ولایت کې د یو سیلاب ځوړند غار په داخل کې د بند پاتې ۷ کليوالو د خلاصولو لپاره په سختو کوششونو بوخته ده [1].
دا عملیات د وخت په وړاندې یو نازک سیالۍ ده، ځکه چې بند پاتې کسان نږدې یوه اونۍ کې پرته له کومې معلومې خروجې لارې څخه دي. دا وضعیت په هغو سیمو کې چې ناڅاپي او سختو هوايي حالاتو ته حساسې وي، د کچالو کانکړۍ (artisanal mining) سخت خطرونه څرګندوي.
دا ډله د ۲۰۲۶ کال د می په ۱۹مه د злаو په لټه کې غار ته ننوته [1, 2]. د دوی له ننوتلو ډیر کم وخت پس، سختو بارانونو د ناڅاپي سیلابونو لامل شول چې د غار ورودی یې بند کړ او ډله یې په داخل کې حبس کړه [1, 3].
د بند پاتې کیدو د دقیقې مودې په اړه له مختلفو سرچینو څخه لږ توپیر شته. ځینو راپورونو ویلي چې کليوال شپږ ورځې راهستې بند دي [4]، پداسې حالی کې چې نورو دا موده نږدې یوه اونۍ کړې ده [5].
د ځای د جغرافیایي حالت له امله د ژغورنې عملیات پیچلي دي. بند پاتې کليوال تقریباً ۱۰۰ متره ځمکه لاندې قرار لري [6]. غوټه اخیستونکي (Divers) او د ژغورنې پرسونل هڅه کوي چې د سیلاب ځوړندو لارو څخه تیر شي ترڅو دغې ډلې ته ورسېږي — یو داسې کار چې د غار د سیسټم د ناثابیت له امله سخت شوی دی.
په لاوس کې چارواکي د ژغورنې عملیاتو د ترسره کولو لپاره له نړیوالو شریکانو، چې پکې د Thailand ډلې هم شاملې دي، سره همکاري کوي. په دې عملیات کې د ځانګړې غوټه اخیستونکې تجهیزاتو کارول او د اوبو د کچې څارنه شامل ده ترڅو د غار ته د ننوتلو پر مهال د ژغورنې ډلو خوندیتوب تضمین شي [1, 3].
ځایي چارواکو د ژغورنې د بشپړېدو لپاره کوم ځانګړی مهاله جدول نه دی وړاندې کړی. اصلي تمرکز دې ته دی چې د اکسیجن د کچې یا د خوړو او اوبو د ذخایرو د کمښت څخه وړاندې د بند پاتې کليوالو ته یو خوندي لاره جوړه شي [1].
“د злаو په لټه کې وګرځېدلي اوو کليوال په Xaisomboun ولایت کې په یو سیلاب ځوړند غار کې بند پاتې شول.”
دا پېښه په کلیوالي لاوس کې د اقتصادي اړتیاوو او چاپیریالیزو خطرونو ترمنځ تړاو څرګندوي. په غیر تنظیم شویو غرو کې د злаو لټون، چې د موسمي بارانونو د ناڅاپي سیلابونو له زیاتېدونکي نوسان سره یوځای کیږي، د ځایي کليوالو لپاره یو لوړ خطرمن چاپيریال رامینځه راوړي. د Thailand له نړیوالو மீட்பي ډلو څخه تکیه د ژورو اوبو څخه د خلکو د ایستلو لپاره د کورنیو ځانګړې وړتیاوو کې خلاکېدنه ښيي.
