د مکسییکو سیټي (Mexico City) اوسېدونکي به په می 2026 کې د “Día sin Sombra” پدې پدیده تجربه کړي [1]، چې په جریان کې یې عمودي شیان یا ډیر لږ سیوري لري او یا یې بیخي نه لري.
دا فلکي پدیده هغه وخت رامنځه کیږي کله چې لمر خپل Zenith یا د اسمان ترټولو لوړې نقطې ته رسیږي. دا پدیده د ځمکې د محور د میل او په ټروپیکال سیمو کې د ځایونو د ځانګړې جغرافیې یو ښکاره نښان دی.
دا پدیده ځکه رامنځه کیږي چې په Solar Noon کې لمر په مستقیمه توګه د سر په بره کې وي [3]. دا ترتیب هغه زاویه له منځه وړي چې د هر هغه شي لپاره اړینه وي چې په بشپړه توګه عمودي ولاړ وي ترڅو پر ځمکې سیوری وغورځوي. که څه هم د دې میاشتې په جریان کې په مکسییکو سیټي کې د دې پدیدې تمه کیږي [1]، خو د هیواد په نورو سیمو کې هم ورته پدیده لیدل شوې ده.
په Yucatán Peninsula کې لیدونکو د جولای 19-20 په جریان کې لمر په Zenith کې لیدلی دی [2]. د دې پدیدې وخت د Latitude (عرض البلد) له مخې توپیر لري، چې معنی یې دا ده چې په مکسییکو کې唔و مختلف ښارونه د کال په بیلو بیلونو نیټو کې د سیوري پرته نیمګاه تجربه کوي.
فلکي لیدونکو ویلي چې دا د لمر شاوخوا د ځمکې د څرخېدونکي مدار طبیعي پایله ده. لکه څنګه چې د لمر ظاهري لاره د موسمونو په جریان کې شمال او جنوب ته تغیر کوي، دا د Tropic of Cancer او Tropic of Capricorn ترمنځ د مختلفو ځایونو د Zenith څخه په مستقیمه توګه تېریږي [3].
د مکسییکو سیټي لپاره، دا پدیده د یو دقیق جیومتریک ترتیب د لیدو یو نادره فرصت وړاندې کوي. په نیمګاه کې د سیوریو نشتوالی هغه شاله نښôi چې لمر د افق څخه په دقیق ډول 90 درجو پورته وي [3].
“په Solar Noon کې عمودي شیان یا ډیر لږ سیوري لري او یا یې بیخي نه لري.”
'Día sin Sombra' یوه اټک 가능한 فلکي پدیده ده چې یوازې په ټروپیکال سیمو کې رامنځه کیږي. په مکسییکو سیټي کې د دې پدیدې رامنځه کیدل د لمر د لارې په پرتله د ښار موقعیت څرګندوي، چې د فلکي میکانیک او د ځمکې د میل یو عملي نمایش دی.
