د ۲۰۲۴ کال د جون ۸مې په Филиپین کې د Mindanao جنوب کې ۷.۸ درجه یوې بحري زلزلې ضربه وکړه، چې په پراخه کچه یې د تسونامي خبرتیاوې رامنځه کړې [1].
د زلزلې کم ژوروالی او د ګڼې نفوس لرونکو ښاري مرکزونو ته نږدېوالی د خپره کېدونکي سیلاب او د building-ونو د نړېدو سمدستي خطر رامنځه کړی و. ځايي چارواکو او نړیوال څارونکو په چټکۍ سره د جنوب شرق آسیا د ساحلي سیمو خبرداری ورکړ ترڅو د خطرناکې سیمو خلک تخلیه کړي.
دا زلزلې د سیمه ایز وخت د سهار په ۷:۳۷ بجو د ۳۵ کیلومتره ژوروالي په کچه رامنځه شوه [1]. د زلزلې مرکز د General Santos City څخه تقریباً ۵۱ کیلومتره جنوب کې و [1]. د دې ښار نفوس تقریباً ۶۸۰,۰۰۰ کسان دي، چې د سختو زیانونو د احتمال په اړه یې ډېرې اندېښنې پیدا کړې [1].
راپورونه ښيي چې لږترلږکه یو کس مړ شوی او څلور نوران ټپ sustained شوي دي [2]. سره له دې چې ځینو Филиپیني ادارو د زلزلې شدت ۷.۰ درجه اندازه کړی و، خو د اروپا او مدیترانې Seismological Centre (EMSC) په پیل کې یې ۸.۱ درجه اعلان کړ او وروسته یې دا عدد ۷.۸ تهکړا کړ [1], [2].
له اصلي زلزلې وروسته، په سیمه کې دوه مهمې پسزلزلې (aftershocks) د ۶.۴ او ۶.۱ درجې په شدت کې رامنځه شوې [1]. دې ثانوي لړزې د زیانمنو building-ونو ثبات ته دوامداره ګواړه اخیستې او د بیړنیو ځواکونو لپاره د alerta حالت وساته.
فلیپیني چارواکو د خپلو ساحلونو او مالیزیا لپاره د تسونامي خبرتیاوې جاری کړې [1]. په جاپان کې دولتي چارناکو وویل چې دوی د لرېMaritime اغیزو د احتمال په اړه اندېښمن دي، هرڅه چې اصلي خبرتیاوې د زلزلې د مرکز د نږدې سیمې په اړه وې [1].
د متحده ایالاتو Geological Survey (USGS) او EMSC د سېزمیک فعالیت د کچې ټاکلو لپاره د دې پېښې څارنه وکړه [1]. د لوړ شدت او کم ژوروالي combination معمولاً د تسونامي احتمال زیاتوي، چې له همدې امله شاوخوا هیوادونو ته بیړنیې خبرتیاوې ورکړل شوې [1].
“په Филиپین کې د Mindanao جنوب کې ۷.۸ درجه یوې بحري زلزلې ضربه وکړه”
دا پېښه د Pacific Ring of Fire باندې د Филиپین د موقعیت له امله د سېزمیک فعالیتونو وړاندې د دې هیواد سخت حساسیت ښيي. د شدت د معلوماتو ګړندی بدلون — له ۸.۱ څخه ۷.۸ ته — د لویو پېښو پر مهال د ریښتنیو سېزمیک څارنو ننګونې څرګندوي. څرنګه چې زلزلې د ۶۸۰,۰۰۰ نفوس لرونکي ښار نږدې رامنځه شوه، نو د تسونامي خبرتیاو سرعت د ډېرو انساني زیانونو د مخنیو کولو لپاره خورا مهم و.
