د هند首相 Narendra Modi او د فرانس总统 Emmanuel Macron یکشنبه په نیس (Nice) کې د Bharat Innovates 2026 مراسم د پیلول لپاره سره وګڼل [1].
دا meetings د مصنوعي استخباراتو (AI)، دفاع او deep-tech entrepreneurs په برخه کې د همکارۍ له لارې د هند او فرانس ترمنځ د شراکت د ژورولو لپاره یو ستراتیژیک هڅه ده. د تخنیکي خپلواکۍ (technology sovereignty) باندې د تمرکز په واسطه، دواړه هېوادونه د بهرنیو تخنیکي مونوپوليونو څخه د تېښتې او تړاو کمولو هدف لري.
د دې سرپرستۍ د برخې په توګه، مشرانو په ګډه Bharat Innovates 2026 inaugurated کړه، چې یو درې ورځیز مراسم دی [2]. په دې نمایش کې 120 هندي deep-tech start-ups ګډون کوي [1]، چې د هند په صنعتي ستراتیژۍ کې د خصوصي نوښتونو د वाढندې رول ته اشاره کوي.
د تخنیکي نمایش څخه پرته، دوه اړخیزو خبرو ته د امنیتي کړکېچو په اړه هم ځانګړې پاملرنه وشوه. په ځانګړې توګه، مشرانو د Rafale جنگیزو طیارونو د source code په اړه د یوې شلبست په اړه بحث وکړ، چې قیمت یې 39 ملیارده ډالره تخمین زده شوی دی [3]. د دې شلبست حل د هند د دې هدف لپاره کلیدي دی چې د خپل دفاعي ناوې د ساتنې او بدلون په برخه کې ډېره خپلواکي ترلاسه کړي.
په نیس کې شویو بحثونو کې په نظامي او ملکي چوکاټونو کې د AI د ځای پر ځای کولو ته هم اشاره وشوه. دواړو مشرانو وویل چې د تخنیکي خپلواکۍ لپاره د ګډو معیارونو اړتیا شته ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې حساس زیرسازه جوړښتونه خوندي او په خپلواکه توګه اداره کېږي.
سره له دې چې دا مراسم راتلونکې نوښتونو ته تمرکز کوي، خو د دواړو مشرانو ګډون د هند او فرانس د اړیکو جيوپولیتیکي اهمیت څرګندوي. دا همکاري د start-ups د търګارتي برخې څخه نیولې تر 国家 امنیت او دفاعي اخيستلو تر لوړې کچې پورې رسېږي [3].
“په دې نمایش کې 120 هندي deep-tech start-ups ګډون کوي”
دا ملاقات د هند او فرانس په اړیکو کې د یوې بدلون نښه ده؛ چې د دفاع په برخه کې د دودي 'پېرونونکي-پلورونکي' اړیکې څخه د ګډ پراکل او تخنیکي خپلواکۍ پر بنسټ یوې ستراتیژیکې شراکت ته بدلېږي. د Rafale طیارونو د source-code دسترسی او د deep-tech start-ups ترویج ښيي چې هند 'تخنیکي خپلواکۍ' ته لومביתیت ورکوي ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې د هغه نظامي او اقتصادي زیرسازه جوړښتونه په بهرنیو proprietary software باندې تړاو نه لري.
