NHS England خارجي قراردارانو، چې په کې د Palantir Technologies کارکوونکي هم شامل دي، د ناروغانو د پیژندل شویو معلوماتو ته پراخ لاسرسی ورکړی [1, 2].
دا اقدام د حساسو طبي ریکارډونو د شخصي رازدارۍ او د عامه روغتیا د पायाڅرچو په مدیریت کې د خصوصي شرکتونو د رول په اړه اندیښنې زیاتې کړې دي. څرنګه چې دا معلومات پیژندل شوي (identifiable) دي، منتقدان استدلال کوي چې هرکله چې ډیر دریم-طرف (third-party) پرسونل سیسټم ته لاسرسی ومومي، د شخصي رازدارۍ نقض کېدو خطر زیاتېږي.
دا لاسرسی د NHS Federated Data Platform د پراختیا برخه کې ده، چې یوه پروژه ده او لګښت یې ۳۳۰ ملیونه پونډو دی [1]. د دې پلیټ فارم هدف د روغتیا خدماتو څخه د معلوماتوکېټول دي ترڅو عملیاتي وړتیا او د ناروغانو پالنه ښه کړي. خو قراردارانو ته ورکړل شوی د لاسرسي کچه د بحث او جنجال نقطه ګرځیدلې ده.
د دې لاسرسي د phạmې په اړه په سرچینو کې توپیر شته. ځینې تشریحات دا لاسرسی حساسو ناروغانو ته د پراخې ننوتنې په توګه بیانوي [2]، په داسې حال کې چې نورې خبرې یې د پیژندل شویو ناروغانو د معلوماتو ته د نامحدود لاسرسي په توګه توصیف کوي [1].
Palantir، چې په امریکا کې مستقر د ډیټا تحلیل یو شرکت دی، د دې پلیټ فارم اصلي قراردار دی. دې شراکت د شخصي رازدارۍ پلټونکو له خوا سختې نیوکې ترلاسه کړې چې د خارجي کارمندانو لخوا د پیژندل شویو ریکارډونو د اداره کولو پر مهال د امنیتي پروتکولونو په اړه پوښتنې کوي. دا جنجال دې محور ته ګرځي چې آیا د یو مرکزي ډیټا پلیټ فارم ګټې د انفرادي ناروغانو د رازدارۍ احتمالي خطرونو څخه زیاتې دي او که نه.
NHS England د دې پراخ لاسرسي لپاره د پلي شویو ځانګړو حفاظتي تدابیرو په اړه تفصیلات نه دي ورکړي، مګر د عامه روغتیا د څارونکو د زیاتېدونکې نیوکې سره سره دا پروژه خپله لاره اخله [2].
“NHS England خارجي قراردارانو، چې په کې د Palantir Technologies کارکوونکي هم شامل دي، د ناروغانو د پیژندل شویو معلوماتو ته پراخ لاسرسی ورکړی.”
دا شراکت د عامه روغتیا د 'پلیټ فارمایزیشن' (platformization) په لور یو مهم بدلون ښیستونکی دی، چیرې چې دولت د حیوي पायाڅرچو د مدیریت لپاره پر ملکیتي سافټویرونو او خصوصي پرسونل تکیه کوي. د یو امریکایي شرکت ته د پیژندل شویو معلوماتو لاسرسی په ورکولو سره، NHS په ډیجیټل عصر کې د ناروغانو د رضایت او د ډیټا د সার্বভৌমۍ حدودو ازموینه کوي.
