پریزیډنت Bola Ahmed Tinubu د جمعې په ورځ، د جون 14 نېکۍ، په Abuja کې د ملي اسمبلی ته د نایجیریا د 2026 کال بودیجه وړاندې کړه [1, 2].
دا وړاندیز د ملي ودې په اړه یو لوی خطرناک شرط یا gamble ښکاري، مګر د کمښت کچه د حکومت د دې وړتیا په اړه اندېښنې پیدا کوي چې څنګه خپلې ژمنې پوره کړي پرته له دې چې نور اقتصادي ناثاباتي رامنځه شي.
د AllAfrica له راپورونو سره سم، بودیجه د 36.9 ټریلین نایراټو مجموعي عاید وړاندوینه کوي [1]. خو د کال لپاره د لګښت وړاندوینه 68.3 ټریلین نایرا ده [1]. دا توپاک د 31.5 ټریلین نایرا مالي کمښت رامنځه brought کوي، چې د هیواد د gross domestic product یا ناخالصse داخلي تولید 6.4% جوړیږي [1].
د بودیجې د مجموعي फिगर په اړه تضادونه شته. په داسې حال کې چې ځینې راپورونه د لګښت وړاندوینه 68.3 ټریلین نایرا یادوي [1]، Tinubu د ملي اسمبلی ته په خپلې وینا کې ویل چې د بودیجې फिगर 58 ټریلین نایرا دی [2].
د پریزیډنت د اعلان شوي फिगर او د لګښت د وړاندې شوي پلان ترمنځ دا توپاک د مالي پلان پیچکۍ څرګندوي. سره له دې چې مجموعې بدلېږي، اصلي مسئله لا هم د هغه څه ترمنځ خالي ځای دی چې دولت یې د ترلاسه کولو هیله لري او هغه څه چې پلان لري مصرف یې کړي.
څانالګرو (Analysts) ویل چې د 2026 کال بودیجه هڅاوونکې خو ناممکن یا unviable ده [1]. د دې ارزونې اصلي دلیل دا دی چې د لګښت وړاندوینه له可用 عاید څخه خورا زیاته ده، چې týmून حکومت د 31.5 ټریلین نایرا کمښت د پوره کولو لپاره په پور یا ناڅاپي عایداتو باندې تړاوونکی کیږي [1].
د Tinubu وړاندې کول د ملي اسمبلی د ګډې جلسې پر مهال ترسره شول، چېرته چې هغه د راتلونکي کال لپاره د حکومت مالي لومبیتیاوې بیان کړې [2]. دا بودیجه داسې وخت ته وړاندې کیږي چې د نایجیریا خلک د سختو اقتصادي فشارونو سره مخ دي، چې د مالي پلان د تطبیق وړتیا د قانون جوړونکو لپاره یو مهم بحث ګرځي.
“بودیجه هڅاوونکې خو ناممکنه ګڼل کیږي ځکه چې د لګښت وړاندوینه له عاید څخه خورا زیاته ده.”
د 2026 کال بودیجه د اقتصاد د فعالولو لپاره د 공격ي لګښتونو ستراتیژي منعکس کوي، مګر لوی کمښت د پور په reliance یا تکیه اشاره کوي. د GDP د 6.4% کمښت سره، نایجیریا د پور د لګښتونو د زیاتوالي او د inflation یا نفخسۍ خطر سره مخ ده که وړاندیز شوي عایدات ترلاسه نشي، چې ممکن هغه وده چې بودیجه یې غوښتنه کوي، له منځه یوسي.
