د نيجېریا ملي پټرولیم شرکت (NNPC) په محکمیو اسنادو کې Dangote Petroleum Refinery تورن کړی چې هڅه کوي د تېلو په بازار کې یو انحصار (monopoly) رامنځته کړي [1].
دا شخړه د کورنی تولید او بهرنی وارداتو ترمنځ د توازن په اړه ده. که د دولتي تېلو شرکت خبرداریها کره وي، نو د تېلو په بازار کې د سیالۍ نشتوالی ممکن د مصرفکوونکو لپاره قیمتونه لوړ کړي او د ملي انرژۍ supplied خطرمن کړي.
د 2024 کال د مای 22 نېکې د اسنادو مطابق، NNPC وویل چې Dangote refinery هڅه کوي د تېلو د وارداتو موجوده جوازونه باطل کړي [1]. شرکت ویل چې دا اقدام به سیالۍ محدود کړي او د دې خطر ته لاري خلاصې کړي چې یو واحد entity پر بازار بشپړ کنټرول او انحصار ترلاسه کړي [1].
NNPC وویل چې د تېلو د supplied امنیتي تضمین لپاره د وارداتو جوازونو ساتل اړین دي. شرکت څرګند کړه چې د دې جوازونو محدودول ممکن په ټوله ملکۍ کې د تېلو د پمپونو قیمتونه لوړ کړي [1].
د تېلو بازارکوونکو هم د دې میاشتې په پیلا کې د پالنځ (refinery) د قانوني اقداماتو په وړاندې خپل اعتراضونه وړاندې کړي دي. د 2024 کال د مای 18 نېکې راپورونه ښيي چې بازارکونکي د خپلو وارداتو د جوازونو د فعال ساتلو لپاره مبارزه کوي ترڅو د پالنځ د بازار د تسلط مخه ونیسي [2].
په Lagos کې دا قانوني جګړه د تېلو د ځانبس đủ کېدو او د بازار د سیالۍ د اړتیا ترمنځ یو کړکېو څرګندوي. که څه هم Dangote refinery په کورني ظرفیت کې یو لوی 跳 (leap) दर्शوي، خو NNPC وویل چې دا لیږد باید د بازار د ثبات په detriment نه وي [1].
نيجېریا له ډېرې مودې راهله د تېلو د کمښت او بهرنی وارداتو پر تکیې سره لاس او ګرېوانه ده. اوسنی conflict وړاندیز کوي چې کورني refining ته لیږد د دولتي سیسټم او خصوصي پالنځ ترمنځ د قیمتونو د جګړې په څېر یو چاپېریال رامنځته کړی دی [1], [2].
“NNPC وویل چې Dangote refinery هڅه کوي د تېلو د وارداتو موجوده جوازونه باطل کړي.”
دا قانوني شخړه د نيجېریا د تېلو واردونکي هیواد څخه د refining hub ته د بدلیدو د ناپایدارۍ څرګندونه کوي. د وارداتو د جوازونو د باطلیدو په مخالفت کې، NNPC هڅه کوي چې له بهرنۍ سیالۍ څخه د کورني قیمتونو د لوړیدو او د supplied د ناکامیو وړاندې د یو ډالۍ (hedge) په توګه ګټه پورته کړي. د دې شخړې پایله به دا ټاکه چې د نيجېریا د انرژۍ امنیت پر یو واحد خصوصي entity تکیه کوي یا پر یو متنوع procurement strategy.
