نور웨يي چارکړو پلنیزه ورځ وویل چې په Svalbard آرکپېلاګو کې د یو مړه شوي پولر بیر ټیسټ د شدیداً پاتوجینک H5N1 مرغانې د гриپ لپاره مثبت شوی دی [1].
دا څیړنه په اروپا کې د پولر بیر په یوه ځناوه کې د مرغانې د гриپ لومړی تایید شوی حالت menandه کوي [2]. دا پېښه د H5N1 ویروس د پراخېدونکي 영향을 او په لرې Arctic محیطونو کې د مختلفو ډولونو ترمنځ د انتقال وړتیا په ګڼه نیسي.
دا اعلان د ۲۰۲۶ کال د می ۱۹ نیټې ترسره شوی [1]. د نور웨ي د ویټرینري Инستټیوټ او نورو چارکړو ویل چې دوی په Svalbard د Arctic سیمه کې د مړه شوي حیوان په جسد کې ویروس پیژندلی دی [3].
کارپوهانو ویل چې ویروس احتمالاً د لیونیو مرغانو څخه د دې دب (bear) نقل شوی [1]. سره له دې چې مرغانې د гриپ په اصلي توګه د مرغانو پر نفوس اغیز کوي، خو د داسې لوی پياله (mammal) په یو ځناوه کې د شدیداً پاتوجینک H5N1 سب-ټایپ موندل د اوسني ناروغۍ د ناڅېرتیا او خطرناکوالي په ګڼه نیسي [4].
Svalbard د پولر بیرونو او د هجرت د مرغانو د مختلفو ډولونو لپاره د یوې مهمې زیستگاه په توګه کار کوي. د دې quầnټو یوځای کېدل د ډولونو ترمنځ د ویروس د انتقال خطر زیاتوي، یو پروسه چې کولی شي د ویروس نوي میوټیشنونه (mutations) رامنځته کړي.
چارکړې تر اوسه د دې اړه جزیات نه دي خپور کړي چې ایا په سیمه کې نور پياله (mammals) هم د ورته عفونتونو لپاره څارل کیږي که نه. په Svalbard کې د دې نمونې کې د ویروس تایید ساینتیستانو ته یو نوی ډاټا پینټ (data point) وړاندې کوي چې د شمالي نیمسفر په اوږمه کې د دې ناروغۍ د حرکت تعقیبوي [2].
“دا څیړنه په اروپا کې د پولر بیر په یوه ځناوه کې د مرغانې د гриپ لومړی تایید شوی حالت menandه کوي.”
په اروپا کې د H5N1 څخه مرغانو ته د پولر بیر انتقال ښيي چې ویروس په بریالیتوب سره لرې Arctic اکوسیستمونو ته ننوځي. څرنګه چې پولر بیرونه د لوړې کچې شکاري ځوانونه (apex predators) دي چې له مختلفو سمندري او مرغانو سره اړیکه لري، دوی کولی شي د دې ناروغۍ د خپاتیا لپاره د خبردارونکي (sentinels) په توګه عمل وکړي. دا حالت وړاندیز کوي چې هغه جغرافیایي او بیولوژیکي خنډونه چې مخکې ویروس محدود oi، اوس کمزوري کیږي، چې د پياله (mammalian) تطابق لپاره احتمالات زیاتوي.
