په نیویارک کې د Nuclear Non-Proliferation Treaty (NPT) د بیاکتنې کنفرانس د درېیم consecutive ځل لپاره پرته له یوې চূড়ান্তسندې تصویب څخه پای ته ورسېد [1].
د یوې اتفاقي پریکړې په ترلاسه کولو کې دا ناکامي د نړیوالو ځواکونو ترمنځ د ډیپلوماټیک خلیچ ژورېدو او د نړیوالو اټومي خوندیتوبونو د ساتنې په اړه د زیاتېدونکي ستونزو نښه ده. دا بنبست د هغه تړیکې اوږد مهاله ثبات ته ګواښ جوړوي چې د اټومي وسلو د خپاتیا د مخنیو کولو لپاره جوړه شوې وه.
وفودونه د ملګرو څارګونو په مقر کې سره یوځای شول، چیرې چې tensione د امریکا او ایران د استازو ترمنځ په تېزه بحثونو بدل شوه. د اختلاف اصلي نقطه یو ځانګړی پیراګراف و چې پکې ویل شوي وو چې ایران باید هیڅکله د اټومي وسلو ترلاسه کولو، پراساسولو یا پراختیا ته هیڅکله ګام نه مهزېږي [2]. پداسې حال کې چې د امریکا وفد غوښتل دا ماده په وروستۍ متن کې وساتي، خو ایران او روسیه د هغې د حذفولو غوښتنه کوله [2].
د امریکا یو استازي وویل چې د ایران له امله ګوندونو ته اجازه نه شوه چې د یوې موافقې په لور حرکت وکړي [3]. دغه استازي وویل، "締約国はイランのせいで合意形成に進むことさえ許されませんでした" [3].
ایران په ځواب کې رديه وړاندې کړه. د ایران یو استازي وویل چې امریکا او د هغې اتحادیان باید د NPT د ساتونکو په ځای د سرغوزو په توګه په خونه کې کېناستل [3]. په ځانګړې توګه، استازي وویل، "アメリカと同盟国はNPTの守護者ではなく、違反者としてここに座っているべきなのだ" [3].
کنفرانس په خپلو وروستیو پړاوونو کې له لوژستیکي او ډیپلوماټیکو خنډونو سره مخ و، چې پکې د ټاکل شوي وخت څخه د دوه ساعتونو څخه ډیر ځنډ شامل و [1]. د اټومي وسلو د منعیت د ماده په اړه د خلیچ د نه پوره کولو inability په نهایت کې د خبرو اترو د ټوټېدو لامل شوه. د کنفرانس څارونکي وویل چې وضعیت داسې نه و چې پکې یوې موافقې ته رسیدل可能 وي [3].
دا له ۲۰۱۵ کال راهسې درېیەم ځل دی چې د بیاکتنې پروسه پرته له یوې اتفاقي وروستۍسندې څخه پای ته رسېدل [1]. دا تکراري ناکامي د اټومي وسلو د disarmament او non-proliferation لپاره د څارپلو (multilateral) تګلارې په سیسټم کې د تخریب نښه ده.
“د NPT د بیاکتنې کنفرانس د درېیم consecutive ځل لپاره پرته له یوې وروستۍسندې تصویب څخه پای ته ورسېد.”
په NPT د بیاکتنې کنفرانس کې د وروستۍسندې د تولید تکراري ناکامي د یوې همکارې نړیوالې امنیتي چوکاټ څخه د داسې یو سیسټم ته لیږد ښيي چې د دوه اړخیزو (bilateral) ټکرونو په اساس تعریف شوی وي. د ایران د اټومي اهدافو په اړه د ژبې په اړه د موافقت په نه ترلاسه کولو سره، نړیوال جامعه د non-proliferation معیارونو دC enforcement لپاره خپل اصلي ډیپلوماټیک میکانیزم له لاسه ورکوي، چې احتمالاً د سیمې د وسلو د منډې risk زیاتوي.
