د نیویارک ښار کامپټرلر مارک لیوین د پلان شوې IPO وړاندې د SpaceX د حکومتولۍ د جوړښت او په مهمو انډکسونو کې د چټک شمول په اړه اندېښنې راپورته کړې [1].

دا خبردارۍ د عامه Pension Fund-ونو لپاره د هغې احتمالي خطرونه ښکاره کوي چې کله شرکتونه د یو کس د غالب کنټرول په ګټه د دودي شرکت نظارت پرېږدي. څرنګه چې دا صندوقونه د ښار د زرګونو کارمندانو د تقاعداتو سپارښتنو اداره کوي، د خپلواکې بورډ نشتوالی کولی شي پانګرو ته د پامانور volatility (سخت بدلونونو) وړاندې کړي.

لیوین وویل چې د سهامدارانو لپاره د دې شرکت بې پله پام بې سابقه دی [2]. هغه په ځانګړي ډول د حکومتولۍ داسې یو ماډل ته اشاره وکړه چې د سهامدارانو حقونه محدودوي او هغه څارنه او توازن (checks and balances) پکې نشته چې معمولاً په عامه شرکتونو کې وي. کامپټرلر وویل چې د انډکس-شاملولو د معیاري معیارونو پرېښودل داسې یو چاپېریال رامینځه راوړي چې پکې پانګر د مدیریت پر وړاندې ډېر لږ حقونه لري [1].

دا اندېښنې په داسې حال کې راغلې چې SpaceX د یوې لویې عامې وړاندیز (public offering) لپاره تیاریات نیسي. شرکت پلان لري چې 555 ملیونه سهامونه په 135 ډالرو هر یو پلوري [4]. دا IPO کولی شي د دې هوايي او космиي شرکت لپاره 75 ملیارده ډالره راټول کړي [4].

د شرکت ارژښت په مختلفو راپورونو کې توپیر لري، چې له 1.77 ټریلین [4] څخه تر 1.8 ټریلین [5] ډالرو پورې دی. د ارژښت دا کچه شرکت د لویو انډکسونو لپاره په اصلي هدف بدلوي، چې ډېرهکله د passive funds لخوا اتوماتیک اخیستنې ته اړوسېږي. لیوین وویل چې دا اتوماتیک شمول، د خپلواک نظارت د نشتوالي سره یوځای، د دې صندوقونو لپاره یو سیسټمیک خطر رامینځه راوړي [1].

د کامپټرلر نقد د چټکې پراختیا او امانتداري مسؤلیت (fiduciary responsibility) ترمنځ د tensão محور دی. که څه هم SpaceX ته تخنیکي پلو کې مهمې لاسته راوړنې ترلاسه کړې دي، خو یو عامه entity ته بدلیدل د شفافیت او حساب ورکون داسې یو کچه غواړي چې لیوین د company په جوړښت کې یې په اوسنی وخت کې نشت وګڼلې [2].

د سهامدارانو لپاره د SpaceX بې پله پام بې سابقه دی

دا شخړه د 'بنیادګار-محور' شرکت حکومتولۍ او د институټیونل پانګرونو د امانتداري اړتیاوو ترمنځ د زیاتېدونکي ټکر څرګندونه کوي. که لوی انډکسونه د خپلواکې بورډ د نشتوالي سره سره SpaceX ته چټک لاسرسی ورکړي، دا ممکن داسې یو مثال (precedent) رامینځه راوړي چې نور لوړ ارژښت لرونکي شرکتونه هم وکولی شي د شفافیت او د سهامدارانو د ساتنې معیاري normas تېر کړي.