تېل او امریکايي ډال러 په موجوده کې په یوې لارې حرکت کوي، چې دا د دوی د تاریخي مخالف اړیکې خلاف دی [1].
دا بدلون ځکه مهم دی چې دا ښیي چې نړیوال بازارونه د inflation او جیوپولیتیکي خطرونو ته څنګه غبرګون ښکاري، په دې برخه کې یو بنسټیز بدلون راغلی دی. معمولاً، یو قوي ډال러 د نورو هیوادونو لپاره تېل ګران کوي، چې دا د غوښتنې کچه ټیټوي او بیایې ښکتیږي. کله چې دواړه یوځای زیات شي، دا ښیست کوي چې بهرني فشارونه د معیاري اقتصادي میکانیکونو څخه ډیر تکړه دي.
تحلیلګرو ویلي چې د تېلو د قیمتونو زیاتوالی د U.S. Treasury او بانډونو د ګټې کچه (yields) پورته کوي [2]. د 10 کالیز U.S. Treasury ګټهअली په نږدې کې 4.5% د criticality threshold ته رسیدلې ده [2]. دا تړاو وړاندیز کوي چې د انرژۍ لګښتونه د inflation په اړه پراخې تمهاتې پالي کوي، چې په بدل کې د دولتي پورونو لپاره د لوړې ګټې غوښتنه زیاتوي.
لوړ جیوپولیتیکي کړاوونه، په ځانګړې توګه د ایران شاوخوا، د تېلو پر غوښتنې او د ډال러 پر قوت دواړو اغیز کوي [2]. امریکايي ډال러 ډیری وختونه د نړیوالې ناثاباتي په panahon کې د safe-haven asset په توګه کار کوي، په داسې حال کې چې د تېلو تولیدونکي سیمې کې کړاوونه د عرضه ته ګواښ جوړوي. دا دوه ګونی اثر داسې حالت رامینځه راولي چې ډال러 پیاوړی کیږي حتی کله چې د تېلو قیمتونه پورته کیږي.
سول دې اونۍ کې د بازار نوسې (volatility) ډیرې څرګندې وې. ځینې راپورونه ښیي چې د تېلو قیمتونه په اوسط کې په هر ساعت کې تقریباً 1 ډال러 زیات شوي دي [3]. په مقابل کې، د بازار نور معلومات وړاندیز کوي چې د چارشنبې په ورځ د ولایت متحده د ولرئ دونالډ ټرمپ د ایران په اړه د څرګندونو له امله د تېلو قیمتونه ټیټ شوي دي [4].
سره له دې لنډمودتۍ نوسو، پر مصرفکونکو دغه اغیزه لا هم显著ه ده. په امریکا کې د تېلو پمپونو قیمتونه د یو کال وړاندې په پرتله تقریباً 30% زیات دي [5]. نعیم اسلم ویلي چې، "د امریکا د ولرئ دونالډ ټرمپ د ایران په اړه څرګندونه په مستقیم ډول د تېلو اکوسیستم شکل ورکوي" [4].
“تېل او امریکايي ډال러 په موجوده کې په یوې لارې حرکت کوي، چې دا د دوی د تاریخي مخالف اړیکې خلاف دی.”
د تېلو او امریکايي ډال러 همغونی ښیست کوي چې جیوپولیتیکي خطرونه او inflation په موجوده کې د بازار د چلند اصلي عوامل دي، چې د currency-commodity ترمنځ له تاریخي توازن څخه ډیر تکړه دي. د پانګونوالو او پالیسي جوړونکو لپاره، پدې معنیست چې امریکايي ډال러 نور د انرژۍ د زیاتو لګښتونو وړاندې د ساتنې (hedge) وسیله نه دی، چې دا ممکن د کورنۍ اقتصاد په interior کې د inflation فشارونه نور هم زیات کړي.
