د منځنۍ-شرقيې عرضه د زیاتوالي له امله د تېلو بیایې د جګړې وړاندې کچو ته راستونده

د Brent crude تېلو بیایې د جګړې وړاندې کچو ته راستونده کړې ده، ځکه چې د منځنۍ-شرقيې عرضه زیاته شوې او shipping ریکاوري کړې ^[1], ^[2].

دا د بیو اصلاح د امریکا د ایران پر وړاندې د制재تونو د یوې لنډمهاله تخفیف څخه وروسته رامنځه شوی، چې د هرموز تنگې له لارې د ټر افیک (traffic) دوام ته یې اجازه ورکړې ده. دا بدلون د جیوپوټیکي خطرونو د هغه اضافي بیې (risk premium) کمېدو ته اشاره کوي چې پخوا د جګړې panahon کې د انرژۍ لګښتونه یې لوړ کړي وو ^[4], ^[5].

د Brent crude بیه په هر بیرل 77 ډالرو ته ټیټه شوې ^[1]. دا ټیټوالی تر ډیره حده د عرضې د مهمو لارو د بیا خلاصیدو او د منځنۍ-شرقيې له خوا د üldیز تولید د زیاتوالي له امله دی ^[2], ^[3]. مګر، د مصرفونکو لپاره د تېلو پمپونو په بیو کې د تخفیف پروسه سسته ده. د ګازولین ملي بیې لاهم د پخوانیو اوسطونو په پرتله تقریباً 1 ډالر لوړې دي ^[4].

د بازار تحلیلګران د دې tendência (trend) د مودې څارنه کوي. د ایران لپاره د امریکا د制재تونو اوسنی تخفیف به د 2026 کال د اګست په 21مه پای ته ورسېږي ^[3]. که څه هم د عرضې سمدستي زیاتوالي د خامې تېلو لګښتونه کم کړي دي، ځینې مالي ادارې د ایرانی تېلو د اوږد مهال تولید په اړه محتاط پاتې دي.

Goldman Sachs وویل چې دوی د ایرانی تولید کې د لویې زیاتوالي تمه نيسنه کوي، حتی که د制재تونو تخفیف د اګست 21 څخه وروسته هم دوام ومومي ^[3]. دا احتیاط وړاندایې کوي چې که څه هم د shipping لارې خلاصې دي، خو بازار ته د تېلو د ننوتلو حقیقي حجم ممکن په داسې ډول زیات نشي.

نور اقتصادي indicators د ریکاوري پروسه پیچلې کوي. د دوه کلنیو Treasury yields له 4.15% څخه پورته تللي ^[1]. د بانډونو په بازار کې دا نوسان (volatility)، د retail fuel pricing د ځنډ سره یوځای، پدې معنی ده چې د خامې تېلو د بیو ټیټوالی ممکن سمدستي د عامو خلکو لپاره د inflation په کمیدو ته نڅاره نشي.

تخصصيانو وویل چې د امریکا او ایران د اوسني تړون سره سره، د ګازولین بیې ممکن میاشتې وخت ونیسي ترڅو په بشپړ ډول نورمالیزې شي ^[5]. د خامې تېلو د wholesale بیې او د ګازولین د retail بیې ترمنځ خنډ لاهم د اقتصادي متخصصینو لپاره د بحث نقطه ده چې د ریکاوري څارنه کوي ^[4].