د امریکا او ایران ترمنځ د یو احتمالي تړون د سولې له راپورونو وروسته د تیلاً قیمتونه ټیټ شول [1, 2].
د تړون امکان ځکه مهم دی چې دا کولی شي د امریکا او اسرایلو د ایران سره جګړه پای ته ورسوي او د هرمز تنگو له لارې د انرژۍ جریان بحال کړي [1, 2].
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر Marco Rubio وویل چې په میز باندې یو «کافي નક્طې» وړاندیز شته [1]. دا څرګندونې د هند سفر سره یوځای شوې، چې هلته ډیپلوماټیکو signal-ونو د حل لور ته پرمختګ ته اشاره کړې وه. ولسمشر Donald Trump (R-FL) وویل چې دا تړون به د هرمز تنگو بیا خلاصول شامل کړي [1].
سره له دې چې امریکايي چارواکو 낙اواره (optimism) ښکاره کړې، خو ډیپلوماټیک لاره لا هم پیچلې ده. د ایران د بهرنیو چارو وزارت spokes-person، Esmail Baghaei وویل چې دواړه خواوې «ډیر نږدې او ډیر لرې» دي [1]. دا دوه اړییز حالت د تړون د غوښتنې او د دواړو هیوادونو ترمنځ د پاتې پاتې اختلافاتو ترمنځ کړاو څرګندوي.
نړیوالو بازارونو دې پرمختګونو ته په نوسانکو غبرګون ښودلی. سره له دې چې ځینو راپورونو ته اشاره کړې چې د تړون خبرو ته اړوند د تیلاً قیمتونه ټیټ شوي [1]، خو د بازار نورو معلوماتو ته اشاره کړې چې په منځني ختیځ کې د سولې د هیلو کمیدو له امله ډالر او د تیلاً قیمتونه دواړه لوړ شوي [3]. دا تناقض د انرژۍ د بازارونو حساسیت ته اشاره کوي چې څنګه د ډیپلوماټیکو خبرو د بدلون سره بدلیږي.
مالي شاخصونو (indices) هم د سیمې د ثبات پر اساس بدلون ښودلی. د Dow Jones Industrial Average 300 نقطې زیاتې شوې، ځکه چې پانګونوالو د ایران سره د جګړې په اړه د ناڅرګندتیا د کمیدو احتمالات ته غبرګون ووښود [4]. د اسیا د اسټاک بازارونه هم لوړ شول، ځکه چې د ډیپلوماټیک راتلل د پانګونوالو احساسات یې ښه کړل [3].
مذاکره کوونکي لا هم د یو وروستین تړون لپاره کار کوي چې سیمه به یې ثابته کړي، خو دا هدف د ښکېلو اړخونو د متناقضه څرګندونو له امله لا هم ناڅرګند پاتې دی [1].
“«کافي نکټې په میز باندې شته»”
د تیلاً د قیمتونو او اسټاک شاخصونو نوسانونه دا ښیي چې نړیواله د انرژۍ خوندیتیا څومره زیاته د هرمز تنگو ته تړلې ده. د امریکا او ایران یو بریالی تړون به د تیلاً له قیمتونو څخه یو اصلي جيوپوټیکي خطر (risk premium) لیر کړي، چې احتمال دی په نړیواله کچه د انرژۍ لګښتونه کم کړي او نړیوالې تجارتي لارې ثابته کړي.
