ساینتیستانو د ۵،۰۰۰ کلنه ممی څخه د خمیرو په کارولو سره سارډو (Sourdough) ډوډۍ پخکړه

ساینتیستانو د Ötzi the Iceman د خینټو څخه د ترلاسه شویو د خمیرو (yeast) سویو په کارولو سره سارډو (sourdough) ډوډۍ تولید کړې، چې دا ممی تقریباً ۵،۰۰۰ کلنه ده ^[1].

دا تجربه د پخوانیو میکروبونو مقاومت ثابتوي او د prehistoric انسانانو د بیولوژیکي جوړښت په اړه یو نادر لید وړاندې کوي. د دې سویو په بیا فعالولو سره، څیړونکي کولی شي وګوري چې څنګه میکروبیک ژوند د زرګونو کلونو په اوږمې panahon کې تکامل موندلی او ایا پخوانۍ ارګانیزمونه د عصري خواړو تولید لپاره ځانګړې ځینډونه وړاندې کوي.

د څیړنې ټیم د Iceman څخه خمیرې استخراج کړې، چې د ایټالیا او اتریای په سرحد باندې د Ötztal Alps کې موندل شوی و ^[2]. ټیم ویې ویل چې دوی یې هڅه کړې چې د پخوانیو میکروبیک ژوند څیړنه وکړي او penilaian کړي چې دا سویې څنګه د اوسني وخت پخولو او څښاکو (brewing) په برخه کې کارول کیدی شي ^[1].

د ترلاسه شوي بیولوژیکي موادو د عمر په اړه راپورونه لږ توپیر لري. ځینې ریکارډونه خمیرې ۵،۰۰۰ کلنه بولي ^[1]، په داسې حال کې چې نور راپورونه د سارډو سټارټر ۵،۳۰۰ کلنی توصیف کوي ^[3]. دا محدوده د Copper Age څخه د ارګانیک موادو د تاریخي ټاکلو پیچلتیاګانې منعکسوي.

د ډوډۍ د جوړولو لپاره، ساینتیستانو پخوانۍ خمیرې د یو فعال سټارټر د جوړولو لپاره کښت کړې. دې پروسې ټیم ته اجازه ورکړه چې د الپین یخونو کې د زرګونو کلونو ساتنې څخه وروسته د میکروبونو ژوندپذیریت (viability) وګوري. ترلاسه شوی سارډو ډوډۍ د prehistoric عصر د خوراکي او بیولوژیکي چاپیریال سره یو ملموس تړاو وړاندې کوي ^[2].

دا پروژه د لومړنیو انسانانو او د دوی د خینټو میکروبایومونو (gut microbiomes) ترمنځ د همزیستی اړیکې د پوهیدو لپاره د یوې پراخې هڅې برخه ده. د ځانګړو سویو د جلا کولو په Procurment سره، ساینتیستان کولی شي پخوانۍ خمیرې د عصري تجارتي ډولونو سره پرتله کړي ترڅو د ورک شوي جنیاتیک تنوع (genetic diversity) پیژندنه وکړي، چې د دودیزو ډوډیو د خوند او تخمیر (fermentation) لپاره یو کلیدي عامل دی.