د پاکستان د هواشناسی ادارې (PMD) د دغې سیمې کې د سختو بارانونو د وړاندېکې وروسته په دوشنبه د ګلګت-بلتستان لپاره د ګلسیال (یخي) جهیلونو د ډبې ماتېدو او سیلابونو (GLOF) خبرداری ورکړ [1].
دا خبردارۍ خورا مهمې دي ځکه چې په شمالي پاکستان کې د سختو بارانونو او ناثابته ځمکو ترکیب ډیری وخت د ناڅاپي او تباہ کوونکو سیلابونو لامل کیږي. داسې پېښې کولی شي چې पायाڼې او زیربناګانې له منځه یوسي او د هغو لرې mountainous ټولنو ژوند له خطر سره مخ کړي چې لا دمخه د اقلیمي بدلونونو له امله د طبیعي پېښو په وړاندې حساس دي.
مسؤلینو وویل چې د هوا وړاندېکې ماډلونه ښيي چې سخت بارانونه په سیمه کې د ځمکو د ښوېدو او د ګلسیال جهیلونو د ډبې ماتېدو د خطرونو ډیریدو احتمال لري [1]. دا ډول سیلابونه هغه وخت رامنځته کیږي کله چې یو ګلسیال جهیل، چې د یخ یا ناثابته ډبرې په واسطه بند شوی وي، ناڅاپه مات شي او د اوبو او ډبرې یو لوی جریان لاندې سیمو ته واستول شي.
د هوا وړاندېکې ښيي چې په راتلونکو 12 څخه تر 24 ساعتونو کې د تندرو بارانونو او احتمالي یخو څوکو (hail) توقع کیږي [2]. د بد هوا دا لنډه موده د ګلګت-بلتستان د لوړو درو د اوسیدونکو او مسافرو لپاره سمدستي خطر زیاتوي.
PMD وویل چې د طوفان د سیسټم د حرکت سره دt د هوا د نمونو څارنه او احتیاط اړین دی [1]. په دې سیمه کې ډیری وخت د ځمکو ښوېدنه مهمې سړکونه بندوي، چې له امله یې د isolated کلي ګانو لپاره د اساسي توګه د اکسیجن او بیړنیو خدماتو لارې بندیږي.
سیمه ییز Behörden معمولاً د داسې خبرداریو په ځواب کې د تخلیې لارې چمتو کوي او د disaster management ادارې خبروي. تر هغه وخته پورې چې په mountainous سیمو کې سخت بارانونه دوام لري، خطر لوړ پاتې کیږي [1].
“د پاکستان د هواشناسی ادارې د ګلګت-بلتستان لپاره د ګلسیال جهیلونو د ډبې ماتېدو او سیلابونو خبرداری ورکړ.”
د GLOF خبرداری ورکول د Karakoram او Himalayan ګلسیالونو دوامداره ناثابیت ښيي. لکه څنګه چې تودوخه زیاتیږي او د سختو بارانونو پېښې ډیریږي، د ګلسیال جهیلونو د ډبې ماتېدو frequência هم زیاتیږي، چې د پاکستان شمالي سیمې د طبیعي پېښو د تکراري دورې په یو داسې چکر کې اچوي چې سیمه ییز زیربناګانې او عامه خوندیتوب له خطر سره مخ کوي.
