د Филиپین 最高ې محکمې د سناتور رونالډ "Bato" dela Rosa غوښتنې ردې کړې چې د International Criminal Court [1] لخوا د هغه د نیولې مخنیوی شي.
دا پریکړه یو مهم قانوني خടന له منځه وړي چې به International Criminal Court د دې سناتور پر وړاندې په هیواد کې د نیولو حکم د تطبیق څخه منع کړای وی. دا پریکړه د نړیوالو قانوني مکلفاتو او د لوړپستو چارووالو د ځواب ویلو په اړه په قضایي چلند کې یو بدلون ښيي.
سناتور dela Rosa د ICC څخه د ځان د ساتنې لپاره د یو لنډمهالۍ منعونکي حکم غوښتنه کړې وه، کوم چې د هغه د صلاحیت لاندې د ادعای شویو جرمونو په تړاو یو وارنټ صادر کړی [2]. د سناتور د غوښتنې هدف دا و چې نړیواله اداره د هغه د نیولو څخه منع شي، او په دې کې یې د داسې ساتنې یادونه کړې وه چې د هغه په باور باید د محکمې له واک څخه لوړ وي [3].
په یوه پریکړه کې چې د چهارشنبې په نیغه 20 مای 2026 [2] خپر شوې، لوړې محکمې دا غوښتنه رد کړه. قاضیان په ۹-۵-۱ رایو سره پر دې پریکړې رسیدل [1]. دا پایله ښيي چې د محکمې اکثریت د سناتور د غوښتنې مطابق د لنډمهالۍ ساتنې لپاره کافي دلیلونه نه لرل.
دا قضیه د ملي sovereignty او د ICC د صلاحیت ترمنځ د شخړې محور ده. د منعونکي حکم د ورکولو څخه د محکمې انکار سناتور د وارنټ د تطبیق وړاندې حساس کړی، په دې شرط چې د Филиپین حکومت د نړیوال غوښتنې سره همغږی شي [3].
قانوني څارونکو وویل چې ۹-۵-۱ رایې [1] یوې ویشل شوې خو پریکړه کوونکې بنچ ته اشاره کوي. دا حکم explicit ډول حکومت ته د سناتور د نیولو امر نه ورکوي، مګر هغه ځانګړی قضایي ډالیز له منځه وړي چې هغه غوښتل یې د ICC د واک پر وړاندې رامینځه راولي [1].
“د Филиپین最高 محکمې د سناتور رونالډ "Bato" dela Rosa غوښتنې ردې کړې چې د International Criminal Court لخوا د هغه د نیولې مخنیوی شي.”
دا پریکړه ښيي چې د Филиپین قضایي نظام د هغه چارووالو لپاره د کورنیو قانوني ډالونو د چمتو کولو څخه Increasingly ناپوهیږي چې د نړیوالې تعقیب په وړاندې دي. د لنډمهالۍ منعونکي حکم په ردولو سره،最高 محکمې په عملي ډول ومنله چې د ICC صلاحیت ممکن د سناتور dela Rosa د شخصي قانوني ساتنې څخه لوړ وي، چې دا ممکن د بشري حقونو په قضییو کې د ډیرې نړیوالې همکارۍ لپاره لاره هواره کړي.
