د سهارې په ورځ، د 2026 کال د جون 9 څخه، په Филиپین کې یوه ځواکمنه زلزله رانغله چې لږترلږې 37 کسان یې ووژل [2] او شاوخوا 20,000 اوسېدونکي یې بې کوره کړل [1].
د دې disaster کچه د seismic فعالیتونو په وړاندې د Manila سیمې خورا حساسیت څرګندوي. څرنګه چې دا هیواد د Pacific Ring of Fire په kawasan کې موقعیت لري، نو د قوي seismic پېښو ته وړاندې حساس پاتې کیږي؛ دا ځانګړې زلزله په تېرو 50 کلونو کې د سیمې ترټولو قوي زلزله وه [1].
د بیړني حالت ځواب ویونکو خپله تمرکز Manila سیمې ته کړی، چیرې چې اغیزې ترټولو شدیدې وې [3]. شاوخوا 20,000 خلک مجبوره شوي چې خپل کورونه پرېږدي [1]. ډیری دا بې کوره شوي اوسېدونکي په موجوده توګه په بیړنیو پناګاهو کې ځایاته دي، ځکه چارکاران د استاتیزي جوړښتونو د ثبات ارزونه کوي.
د لټون او نجات عملیاتو دوام سره د مړو شمېر لږترلږه 37 تَنو ته لوړ شوی دی [2]. چارکاران هڅه کوي چې د ویښو شویو ودانیو د تختلو لاندې ورک شوي کسان ومومي. د لړزې شدت د पायाڼو او инфраструкچر ته پراخ زیانونه رسولي، چې دې کار د سختځرابو شویو زونونو ته د مرستو رسونه پیچلی کړی دی.
ځایي چارکارانو تر اوسه د ټپیا شویو کسانو وروستی شمېر اعلان نه کړی، مګر د بې کوره شویو اتباعو حجم د خوړو او طبي توکو لپاره د لویې بشري اړتیا په وړاندې اشاره کوي [1]. سیمه ایزه حکومت د نړیوالو ادارو سره په همCoordination کې دی ترڅو په临سی پناګاهو کې د خلکو د زیاتوالي اداره کړي.
د تخریبونو د کچې په نظر کیږي چې د بیا rebuilding هڅې به میاشتې ونیسي. دا پېښه د سیمې د جغرافیایي موقعیت سره تړلی دوامداره خطرونه په جدي ډول یادونه کوي [1].
“دا زلزله په نیمه پېړۍ کې ترټولو قوي وه.”
دا پېښه په Manila سیمه کې د seismic building codes د نوي کولو او د disaster preparedness اړتیا په جدي ډول څرګندوي. څرنګه چې دا په 50 کلونو کې ترټولو قوي زلزله وه، نو دا ښیي چې تاریخي د خوندیتوب معیارونه ممکن د سیمې د اوسني نفوس د کثافت او ښاري инфраструкچر لپاره نور کافي نه وي.
