د یکشنباره، 7 جون 2026 په نیټه، د جنوبي Philippines په ساحلي سیمو کې د 7.8 درجې زلزله راغله چې لومړی 32 کسان یې ووژل [1].
دا پیښه د Mindanao سیمې د زلزلنیو فعالیتونو وړاندې سخت حساسیت او د Tsunamis په څیر د ثانوي катастроفي خطرونو په اړه خبر ورکوي.
سره زلزلې د جنوبي Philippines په پراخه برخه کې تخریبات رامنځه کړل، چې په ځانګړې توګه یې Mindanao سیمه اغېزمنه کړه [1, 3]. ځايي چارواکو وویل چې د زلزلې له امله ډیری ودانیګې نړېدې، چې د لومړیو 32 مړانو سبب ګرځیدې [1]. د بیړنیو خدماتو وړاندې کوونکو ویې ویل چې د دې لړزې په پایله کې له 200 څخه زیات کسان ټپ sustained شول [1].
د لومړۍ لړزې وروسته، چارواکونو د اوبو د احتمالي جوبلنې لپاره ساحلې څیړلې. راپورونو ښودلې چې ځینو ساحلو ته د Tsunamis راتګ ممکن و [2]. دې حالت ته د وړاندارنې او بیړنیو اقداماتو اړتیا پیدا شوه ترڅو ساحلې ټولنې د احتمالي څپو څخه خوندي کړای شي، چې دا د لوړې درجې ساحلې زلزلونو وروسته یو عام خطر دی.
د ژغورنې عملیات د نړېدلو ودانیو د پاتې شویو ډبرونو په منځ کې د ژوندیو پاتې شویو کسانو موندلو ته متوجه شول. د Mindanao په سیمه کې د تخریباتو کچه د ټولو اغیزمنو سیمو ته د رسیدو لومړنیو هڅو پیچلې کړې دي. که څه هم د زلزلې درجه 7.8 ثبت شوې وه [1]، خو د یې اغیز د مرکز (epicenter) سره د فاصله پر اساس توپیر لرله.
ځايي حکومتي ادارې او د disasters risk management دفترونه اوسمهال د مرستې په هڅو کې coordination کوي. دوی د 200 څخه زیاتو ټپو شویو граждаوو ته د طبي علاج وړاندې کولو [1] او د ناپایداره ودانیو د خوندي کولو تمرکز کوي ترڅو د نورو casualties مخه ونیسي.
“د جنوبي Philippines په ساحلې سیمو کې د 7.8 درجې زلزله راغله”
د Mindanao سیمه د fault lines او tectonic boundaries د یو پیچلي شبکې په پاسه کې موقعیت لري، چې دا یې د Pacific په سیمه کې یو له ترټولو فعالو زلزلنیو سیمو څخه کوي. دا پیښه د جنوبي Philippines کې د پیاوړې पाया جوړې (infrastructure) او د tsunami د تخلیې د نوي پروتکولونو اړتیا په ډاګه کوي ترڅو د ساحلې زلزلونو له امله د مړانو لوړ نرخ کم شي.
