د 2026 کال د جون د 8مې د دوشنبې سهار په جنوبي Philippines کې د 7.8 درجې زلزله راغله، چې د ودانیو تخریب او د ځمکې څوټکو ښوېدل یې سبب شول [1].
دا disaster د seismic activity په وړاندې د Mindanao سیمې سخت حساسیت او په ساحلي سیمو کې د لوی پیمانه بې کوره شویو خلکو د مدیریت دوامداره ننګونه څرګندوي.
د Philippine چارواکو او د متحده ایالاتو Geological Survey وویل چې د زلزلې مرکز د Celebes Sea سیمه وه [1, 3]. دې seismic پېښې ته یو کوچنی tsunami لاره جوړه کړه چې د هغه څپندو لوړوالی تر دریو پښو پورې رسېده [5].
د تلفاتو په اړه د ادارو راپورونه توپاسه دي. CNBC TV18 وویل چې لومړی 37 کسان ووژل شوي [2]، پداسې حال کې چې CBC News وویل چې د مړو شمېر لومړی 32 تینو ته رسېدلی [3]. د Yahoo Sports Canada نورو راپورونو د مرو شمېر یوازې څار تنه ښودلی [4].
د مرو سربېره، زلزلې ته پراخ تخریب لاره جوړه کړه. ډېر than 200 کسان ټپي شول [5]. CNBC TV18 وویل چې سلګونه کسان ټپي شوي او ډېر than 20,000 کسان بې کوره شوي دي [2].
د ژغورنې Effortونه په موجوده توګه د Mindanao سیمې ته متوجه دي، چیرې چې د ځمکې څوټکو ښوېدل او د ودانیو تخریب ځینې لیرې ټولنو ته لاسرسی ستونزمن کړی دی. ځايي چارواکي د تخریب شویو ودانیو د ډبرې په منځ کې د ورک شویو کسانو لټون ته دوام ورکوي.
دا پېښه د Celebes Sea کې د لوړ شدت لرونکو ارتعاشاتو د یوېسېسۍ continuation ده، کوم چې د Pacific Ring of Fire کې د ترټولو فعالو seismic زونونو څخه یو پاتې کیږي. د Philippine حکومت لپاره تر ټولو لومړی priority د زرګونو بې کوره شویو اوسیدونکو لپاره د اضطراري shelter برابرول دي [2].
“چارواکي وايي چې لومړی 37 کسان ووژل شوي، سلګونه ټپي او ډېر than 20,000 کسان بې کوره شوي دي.”
د مرو په شمېر کې توپارتونه — چې له څارو څخه تر 37 پورې رسېږي — د بحران په لومړیو ساعتونو کې د اړیکو او د تلفاتو د تصدیق په برخه کې د پام وړ ننګونې ښيي. د بې کوره شویو خلکو کچه، چې له 20,000 څخه زیاته ده، د دې ښکاره کوي چې زلزلې د ځايي پوښو سیستماتیک تخریب کړی دی، کوم چې احتمالاً د سیمې د инфраструкچر د ثبات لپاره د اوږدمودت نړیوال بشري hulpې اړتیا لري.
