پوپ لیو XIV په یوې نوې انسیکلیکال کې چې له Vatican City څخه خپره شوې، وغوښتل چې مصنوعي استخبارات یا AI «disarm» شي [1].
دا لارښوونه د نوې ټیکنالوژۍ په اړه د کاتولیک کلیسا د موقف کې د یوې مهمې تېروې نښه ده. د AI په توګه د جګړې او شرکتونو د تسلط د یوې احتمالي وسیلې په پېژندلو سره، پوپ پاپسی ته د ټیکنالوژۍ د تنظیم په اړه په نړیوال بحث کې د اخلاقي حکمروا په توګه ځای ورکوي.
دا انسیکلیکال چې سرلیک یې «Magnifica Humanitas» دی، په 20 مې 2026 کال کې خپره شو [1, 2]. په دې سند کې پوپ لیو XIV استدلال کوي چې په خپلواکې وسلو کې د AI ځای پر ځای کول او د لویو ټیکنالوژیکي شرکتونو په لاس کې د دې تمرکز کولی شي چې د marginalization او مړینې نوي ډولونه رامنځه کړي [3, 4].
پوپ وویل: «موږ باید AI disarm کړو مخکې له دې چې دا د تسلط، marginalization او مړینې وسیله شي» [3].
د وضعیت د بیګاهۍ په ټینګار کولو لپاره، پوپ د The Lord of the Rings د Gandalf کرکټر ته یو ادبی اشاره وکړه [5]. هغه وویل چې څنګه Gandalf د Fellowship ته خبرداری ورکړ، نړۍ باید د عامې ګټې لپاره AI «disarm» کړي [5].
پوپ وویل چې AI نن سبا د بشریت وړاندې ترټولو لوی চ্যালেঞ্জ دی [6]. هغه ویل چې پرته له تنظیم څخه، دا ټیکنالوژي کولی شي د انساني نسل لپاره یو وجودي خطر رامنځه کړي [4].
سره له دې چې ځینې راپورونه پوپ لیو XIV د تاریخ په جریان کې د متحده ایالاتو د لومړي پوپ په توګه پېژاندوي [1]، د Vatican رسمي خبرتیا د مشر د ملیت پر ځای د دې ټیکنالوژۍ پر اخلاقي اړتیاوو تمرکز کړی [2].
“«موږ باید AI disarm کړو مخکې له دې چې دا د تسلط، marginalization او مړینې وسیله شي.»”
د AI د 'disarm' کولو غوښتنه بحث د تخنیکي خوندیتوب څخه د نړیوال disarmament چوکاټ ته لیږدوي، چې د اټومي تړونونو سره ورته دی. د AI د شرکتونو کنټرول د 'تسلط' سره د تړاو په واسطه، Vatican استدلال کوي چې د دې ټیکنالوژۍ خطرونه یوازې د algorithm تېروتنې نه دي، بلکې سیسټماتیک د ځواک ناسم توازنونه دي چې د انسان د کرامت او نړیوال امنیت ته ګواښ جوړوي.
