پوپ لیو XIV د 2026 کال په می 25 [1] کې خپل لومړی انسایکلیکل (مذهبي لیک) صادر کړ، چې پکې خبرداری ورکړ چې artificial intelligence یا AI د اخلاقي او ټولنیزو جدیو خطرونو سبب ګرځي.
دا سند چې *Magnifica Humanitas* نومېږي، د ټکنالوژۍ په نړیواله حکومتولۍ کې د کاتولیک کلیسې د نفوذ اخیستلو intention څرګندوي. پوپ د حکومتونو او ټکنالوژۍ د صنعت په مخاطب کولو سره غڅی چې یو انسان-مرکز axle اخلاقي چوکاټ رامینځه راولی để چې AI د انسان د کرامت له تخریب څخه ځان وساتي.
په دې انسایکلیکل کې، پوپ د artificial intelligence رایس د صنعتي انقلاب (Industrial Revolution) سره پرتلاوه کړ [2]. هغه وویل چې پرته له شفافیت او تنظیماتو څخه، د AI د پراختیا موجوده لاره کولی شي د یوې داسې "د ځواک کلتور" (culture of power) لامل شي چې د شرکتونو او ملتونو ترمنځ یوه بې کنټروله سیالي پيدا کړي [3].
واټیکان د човеرمیان د ساتنې لپاره د یو اخلاقي چوکاټ غوښتنه کوي [3]. پدې کې د AI سیسټمونو د جوړولو او پلي کولو کې د ډیر شفافیت غوښتنه، او همدارنګه د حکومتونو لپاره د سختو مقرراتو پلي کولو غوښتنه شامل ده ترڅو احتمالي زیانونه کم کړي [3].
که څه هم د متن ځینې تفسیرونه وړاندیز کوي چې دا عام公众 او د big tech شرکتونو لپاره حکمت وړاندیز کوي [4]، خو نورې راپورونه د دې سند رول د ټکنالوژۍ د خطرونو په وړاندې د یو سخت خبرداري په توګه بیانوي [5]. پوپ وویل چې د څو لویو AI شرکتونو د غلبه څخه د وتلو او د نویو بدیلونو په لور حرکت ته اړتیا ده چې عامه خیر ته لومبیت ورکړي [2].
دا انسایکلیکل چې له واټیکان څخه خپور شوی، نړیوالې ټولنې ته یو رسمي غوښتنلیک دی چې د ګټې او د generative او autonomous سیسټمونو د پلي کولو د سرعت پر ځای اخلاقاټو ته لومبیت ورکړي [5].
“پوپ د artificial intelligence رایس د صنعتي انقلاب سره پرتلاوه کړ.”
دا اقدام Holy See د ټکنالوژۍ په سکتور کې د یو اخلاقي حکمران (moral arbiter) په توګه ځای په ځای کوي، او هڅه کوي هغه تنظیماتي خلا ډک کړي چیرې چې نړیوال قانون لا تر اوسه د AI د وړتیاو سره برابر شوی نه دی. پوپ د AI پراختیا د صنعتي انقلاب په څیر د یو ټولنیز خطر په توګه بیان কৰি، د یوې خالص بازار-محوره کړنې څخه د نړیوالو اخلاقي معیارونو لور ته د لیږد غوښتنه کوي.
