پوپ لیو XIV د یکشنبې په ورځ، د 2026 کال د مای 25 نیټې [1]، خپل لومړی انسایکلیکل (encyclical) منتشر کړ، چې پکې د artificial intelligence (AI) لپاره د سختو مقرراتو غوښتنه کړې ده.
دا ګام د نړیوالې تخنیکي بحثونو کې د Vatican مستقیم مداخلت ښيي او کلیسا د پرمختللې AI د پراختیا په سیالۍ کې د اخلاقي حکمدار په توګه ځای په ځای کوي. پوپ د Entwicklers څخه غوښتنه کوي چې د ګټې پر ځای د عامه خیر ته प्रा اولیت ورکړي، ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې تخنیکي پرمختګ د انساني اخلاقیاتو څخه مخکې نه ځي.
په دې مانیفیسټ کې، پوپ لیو XIV استدلال کوي چې AI د انساني ژوند په ټولو اړخونو اغیزه کوي او د انسانیت د راتلونکي خوندي کولو لپاره سخت نظارت ته اړتیا لري [2]. هغه وویل چې د دې ټیکنالوژیو پراختیا باید د څو شرکتونو د مالي ګټو پر ځای د ټولنې د ګډې ګټې لپاره وي [3].
دا سند ټینګار کوي چې نړۍ باید د AI د ځای پر ځای کولو سرعت کم کړي ترڅو د دې ټولنیزې اغېزو په اړه ژور پوهه ترلاسه شي [4]. د احتیاط دا غوښتنه په داسې وخت کې راغله چې AI په نړیواله کچه په زیربناوو او د کار بازارونو کې خپریږي.
که څه هم د دې انسایکلیکل اصلي تمرکز د ټیکنالوژۍ تنظیمول دي، خو ځینې راپورټونه ښيي چې دا سند د غلامۍ په شرعي کولو کې د Holy See د رول لپاره یو تاریخي عذرپذیري (apology) هم پکې لاره [5]. دا اضافه به د Vatican په هغه چلند کې یو لوی بدلون وي چې څنګه د عصري ننګونو تر څنګ له تاریخي شکایتونو سره چلند کوي.
Pوپ لیو XIV وویل چې Entwicklers باید د عامه خیر لپاره کار وکړي ترڅو د ټولنې د غیر انسانی کېدو (dehumanization) مخه ניول شي [2]. Vatican تر اوسه هغه دقیق قانوني میکانیزمونه نه دي تعریف کړي چې د دې مقرراتو لپاره یې وړاندیز کوي، مګر دا مانیفیسټ د نړیوالو پالیسي جوړونکو لپاره د یو اخلاقي چوکاټ په توګه کار کوي [3].
“پوپ لیو XIV د artificial intelligence لپاره د سختو مقرراتو غوښتنه کوي.”
دا انسایکلیکل د کاتولیک کلیسا یو ستراتیژیک هڅه ده ترڅو د تخنیکي مقرراتو د اخلاقي اړتیا په توګه وړاندې کولو سره پر نړیوالې AI پالیسۍ اغیز وکړي. د انسانیت د راتلونکي د AI پراختیا اخلاقیاتو سره د تړاو په توګه، Vatican هڅه کوي چې بحث له اقتصادي سیالۍ څخه د انساني حقوقو او ټولنیز ثبات په لور واړوي.
