پوپ لیو XIV د newState د لومړی اینسایکلیکل (مکتوب) د دوشنباره په issuance کړ، چې پکې د بشریت د ساتنې لپاره د مصنوعي استخباراتو (AI) د اخلاقي چوکاټ او سخت تنظیم غوښتنه کړې [1, 2].

دا اقدام د تخنیکي حکومتولې (tech governance) په اړه په نړیوال بحث کې د کاتولیک کلیسې یو مهم مداخلت ښیي. څرنګه چې پوپ د 1.4 ملیارده خلکو د ایمان مشر دی [1]، دا سند substancial اخلاقي وزن لري او ممکن پر AI د پراختیا نړیوالو پالیسیو او اخلاقي معیارونو اغیزه وکړي.

دا تعلیمي سند چې سرلیک یې "Magnifica Humanitas" دی، په واټیکان سیټي کې د سینټ پیټر باسیلیکا (St. Peter’s Basilica) کې وړاندې شو [4, 5]. دا اینسایکلیکل چې 42,000 کلمې لري [3]، د AI چټکې پراختیا او د انساني تجربې باندې د هغې د اغیزو په اړه بحث کوي. دا متن د داسې مقرراتو د جوړولو غوښتنه کوي چې هدف یې د انساني کرامت ساتنه او د AI له امله د ګناوو مخنیوی وي [1, 2].

د دې سند یو مرکزي محور د کارکوونکو sketched ساتنه ده. پوپ وویل چې د هغه خلکو د کرامت ساتنې ته اړتیا ده چې د اتومیشن (automation) او الګوریتمي مدیریت له امله د دوی معیشت تر ګناوو لاندې دی [2]. واټیکان AI د انساني کار د اصلي ارزښت لپاره د یو احتمالي خطر په توګه معرفي کوي او په ډیجیټل عصر کې ځان د کارکونکي طبقې د دفاع کوونکي په توګه ځای په ځای کوي.

د Reuters جوشوا McElwee وویل چې دا سند "د بشریت لپاره د AI د زیادتې کوونکو ګناوو" په ځواب کې وړاندې شوی [1]. دا اینسایکلیکل د ټیکنالوژۍ د بشپړ بندیز غوښتنه نه کوي، بلکې غوښتنه کوي چې نوښت (innovation) باید اخلاقي ملاحظاتو او عامه خیر ته تابع وي.

په واټیکان سیټي کې د دې سند وړاندې کول نړیوالو مشرانو او ټیکنالوژیکي پراوونکو ته یو رسمي سیګنال دی چې کلیسه AI یوازې د یو وسیلې په توګه نهي، بلکې د انساني طبیعت لپاره د یو سیسټماتیک خطر په توګه ګڼي [4, 5]. دا 42,000 کلمې متن [3] یو مفصل الهیاتی او اخلاقي پلان وړاندې کوي چې څنګه ټولنه باید د ماشین لرنې (machine learning) د ورځني ژوند سره یوځای کېدو ته لار پیدا کړي.

“د بشریت لپاره د AI زیاتې کوونکې ګناوې”

د 'Magnifica Humanitas' изда کول د دې ښکاره کوي چې واټیکان قصد لري د AI په عصر کې د نړیوال اخلاقي څارونکي (moral arbiter) رول ترلاسه کړي. د کارکوونکو د کرامت او سیسټماتیک تنظیم باندې د تمرکز په derive کولو سره، کلیسه هڅه کوي چې د AI بحث د تخنیکي وړتیاوې څخه د انساني حقوقو په لور واړوي، چې احتمال لري یو لوی نړیوال اکثریت راټول کړي ترڅو حکومتونه د ټیکنالوژیکي شرکتونو لپاره سخت نظارت ته مجبور کړي.