د کیوبیک د خپلواکۍ پلاران ګوندونه او مشران په Alberta کې د یوې داسې خوځنې څارنه کوي چې د کاناډا څخه د جلا کېدو لپاره د ایالتي ریفرنډم غوښتنه کوي [1].
دا پرمختګونه ځکه مهم دي چې د کیوبیک مشران د Alberta د دې هڅو یو احتمالي مثال ګڼي چې کولی شي د دوی د خپلواکۍ aspiration یا اهدافو باندې اغېزه وکړي یا ورته لارښوونه وکړي [1].
دا لایحه د 2024 کال په اپریل کې څرګنده شوه، کله چې Parti Québécois او Bloc Québécois په څیر ګوندونو د لویدیځ کاناډا کې د جلا کېدو د زیاتېدونکي احساس مشاهده کړه [1]. سره له دې چې ځینې реакцииګانې محتاطې دي، نورو د Alberta د دې تحریک په اړه د خوشحالۍ او تحقیر یو ګډ احساس څرګند کړی دی [1].
Gabriel Ste-Marie، چې د Bloc Québécois غړی MP دی، ویل: "موږ Alberta ډېر نږدې څارنو – دا موږ ته داسې سرګرمۍ یا اشاره ورکولای شي چې په ټوله ملکې کې به یو ریفرنډم څنګه ومنانه شي" [2]. دا خبره وړاندیز کوي چې د Alberta د هر احتمالي رایې پایله کولی شي د کیوبیک لپاره د سیاسي فعالانو یو ستراتیژیک پلان یا roadmap وګڼي.
پریمیر François Legault وویل چې د Alberta د جلا کېدو تحریک یو یادونه ده چې د خپلواکۍ په اړه بحث یوازې د کیوبیک لپاره محدود نه دی [3]. د هغه څرګندې په کاناډایي سیاسي منظره کې یو پراخ بدلون ښيي، چیرې چې سیمه ایزه جلاوالی په مختلفو ایالتو کې څرګندیږي.
سره له دې چې د خپلپلوه کېدو هدف ګډ دی، خو د کیوبیک له خوا реакции یو ډول نه ده. Analyst Marie-Claude Blais وویل چې د کیوبیک د خپلواکۍ پلاران د Alberta د دې هڅو په ارزونې کې هم د خوشحالۍ او هم د شک یو 건강ي مقدار لري [4].
تمرکز اوس هم دې ته دی چې ایا د لویدیځ یو ایالت کولی شي د جلا کېدو د رایې قانوني او سیاسي خنډونه په بریالیتوب تېره کړي، یو داسې پروسه چې کیوبیک ته په تېرو کې هڅه کړې وه.
“"موږ Alberta ډېر نږدې څارنو – دا موږ ته داسې سرګرمۍ یا اشاره ورکولای شي چې په ټوله ملکې کې به یو ریفرنډم څنګه ومنانه شي."”
په کیوبیک او Alberta کې د جلا کېدو د ګټو همغټوالی د کاناډایي فیډرالي جوړښت کې یو زیاتېدونکی کمزوری ښيي. که Alberta په بریالیتوب سره ریفرنډم پیل کړي، دا کولی شي د کیوبیک لپاره د خپلواکۍ د تحریک د بیا فعالولو سیاسي او رواني خنډونه کم کړي، چې احتمالا به د کاناډا د اساسي قانون قانوني چوکاټ ته ننګsetState کړي.
