ساینسستانو موندلې چې د باران څاڅاكي کولی شي د ঢولونو څخه ټوپ او رول (غورځول) وکړي او د حرکت پر مهال شګړه راټول کړي [1].
دا څیړنه د دې په اړه چې اوبه څنګه له ځمکنیو سطحو سره تعامل کوي، یو نوی پوهه وړاندې کوي. داکې موندنه د خاورې د کثافت (erosion) د اټکلولو او د ځمکنیو سطحو د پروسو د مدیریت لپاره د ډیر دقیق کمپیوټري ماډلونو menciptون ته لاره پرانیستلای شي [1].
د 2025 کال د یوې راپور مطابق، دا څاڅاكي یوازې په ځمکنه کې نه جذب {soak} کیږي یا نه یوازې د ټوپ په برمخه خپریږي [1]. د ځینو شرایطو لاندې، څاڅاكي د ټوپ په هنگام بیرو ته ګرځي او رول کیدل پیل کوي. کله چې دوی له یو ঢول څخه ښکته کیږي، د شګړې ذرات راټولوي او په حقیقت کې په کوچنیو رولیدونکو د شګړې ډبونو (sandballs) بدل {turn} کیږي [1].
دا میکانیزم د باران د یوې پیریو پر مهال د انتقال شویو موادو اندازه په خورا توګه زیاتوي. څیړونکو وویل چې دا رولیدونکې څاڅاكي کولی شي تر 100 ځلو زیات sediment (رسوبات/خاوره) انتقال کړي په پرتله د هغو څاڅاکو چې نه غورځي [1].
د کثافت (erosion) تقلیدي ماډلونه اکثراً د لومړین ټوپ څخه وروسته د څاڅاکې فزیکي حرکت ته پام نه کوي. د رول کیدو د دې چلند په محاسبه کولو سره، ساینسستانو کولی شي په ښه توګه simulate کړي چې د ځمکنیو منظرونه د وخت په تېرېدو سره څنګه تغیر {change} پیدا کوي، په ځانګړې توګه په هغه سیمو کې چې شګړینه خاوره او تېز ঢولونه لري [1].
دا موندنې د هوا د پیریو پر مهال د میکروسکوپیک تعاملاتو پیچلتیا په ګڼه کې نیسي. که څه هم یو singly څاڅاکې بې ارزښته ښکاري، مګر د میلیونونو رولیدونکو څاڅاکو تراکمی اثر کولی شي د ځمکې د سرسطې خاورې (topsoil) له لاسه ورکول تسریع کړي [1].
“د باران څاڅاكي کولی شي د ঢولونو څخه ټوپ او رول وکړي او د حرکت پر مهال شګړه راټول کړي.”
دا څیړنه د دې معیاري فرضې خلاف ځي چې د باران د څاڅاکې ټوپ یوازې یو ساکت (static) پیښه ده چې پکې اوبه خپریږي یا جذب کیږي. د دې په ثبوتولو سره چې څاڅاكي کولی شي د sediment لپاره د ګرځنده ټرانسپورت وسیلو په توګه عمل وکړي، دا څیړنه وړاندیز کوي چې د خاورې د کثافت اوسنی نړیوال اټکلونه ممکن د ځمکې د حقیقي تاوان څخه کم وي، چې دا د جیولوژیکي او محیطي ماډلینګ سافټویرونو د بازبینی اړتیا ته اشاره کوي.
