د امریکا د বিচারপতিډôle څانګې (DOJ) چهارشنبه یو رسمي سند افشا کړ چې پکې د کیوبا د پخواني پریسېډینټ Raúl Castro پر قتل تورن کړی دی [1].
دا ګام د لسګونو کلونو وړاندې د یوې جګړې ته قانوني ځواب ورکوي چې پکې ملکي کسان ووژل شوي وو او د امریکا او کیوبا د اړیکو په برخه کې د یوې حساسې 시الۍ ته اشاره کوي. دا څارنځه په ۲۰۲۶ کال د مای ۲۰ نیټې باندې خپره شوه [2]، چې د کیوبا د خپلواضۍ د ورځې سره ترڅنګ دی.
دا تورونه د ۱۹۹۶ کال د یوې پېښې څخه نشأت اخيستې چې پکې کیوبايي ځواکونو د کیوبا په هوایي فضای کې دوه ملکي الوتکې ویشتې وې [3]. په دې پېښه کې څار امریکایي کسان ووژل شول [4]. په واشنګټن، D.C. کې د DOJ د فایل شوي سند په ځانګړې توګه Castro د پریکړې په پروسه کې ښکاره کوي چې د دې مړینې لامل شوه.
پریسېډینټ Donald Trump د دې قانوني اقدام په اړه وویل چې دا څارنځه به ډیپلوماټیک یا نظامي بحران ته ن leading نکړي. ټرمپ وویل: "له کیوبا سره به هیڅ ډول کړکېچ نه زیاتیږي" [5]. هغه vidare وویل: "زه د هر ډول زیاتوالي تمه نلرم" [6].
سره له دې چې د کړکېچ د نه زیاتوالي ډاډ ورکړی، خو ټرمپ د جزیرې د اوسني حالت په اړه یو سخت نظر وړاندې کړ. هغه وویل: "دا ځای له منځه ځي" [7]. هغه دا هم وویل چې اداره یې په سیمه تمرکز لري او ویې ویل: "کیوبا زموږ په ذهن کې ده" [8].
په کیوبا کې د ملي رخصتۍ پر مهال د دې څارنځې خپرېدل قانوني کړو ته یو سمبولیک کړکېچ زیاتوي. سره له دې چې ځینې راپورونه د invasion (برید) احتمالي ګواښونه وړاندې کوي، خو نور ریکارډونه ښیي چې پریسېډینټ په صریح ډول هڅه کړې چې په دې وخت کې د کیوبا حکومت پر وړاندې فشار نه زیات کړي [1, 9].
“"له کیوبا سره به هیڅ ډول کړکېچ نه زیاتیږي."”
د یو پخواني ریاست د مشر څارنځه د امریکایي وګانو د مړینې په تړاو د extraterritorial jurisdiction (خارجې قضایي واک) یو مهم قانوني ادعا ده. د امریکا اداره د دې څارنځې او د کړکېچ د نه زیاتولو د عامه ژمنې په یوځای کولو سره هڅه کوي چې د ۱۹۹۶ کال د تراژډۍ لپاره د قانوني ځواب tráchیت او د سیمې د اوسني ثبات لپاره یو عملي چلند ترمنځ توازن رامینځه راولي.
