رې ډالیو د نغدو پیسو د کمښت (Liquidity Risk) له امله د AI بازار د بلبل (Bubble) په اړه خبرداری ورکړ

د Bridgewater Associates بنسټ‌ګذار، Ray Dalio، وویل چې د مصنوعي استخباراتو (AI) بازار په یو بلبل کې دی چې په نهایت کې به 있던ه شي ^[1].

دا خبرداری وړاندیز کوي چې د AI پانډي ګانو لپاره خطر د پخپله ټیکنالوژۍ د ګټې په اساس نه، بلکې د نغدو پیسو د لاسرسي (liquidity) مالي میکانیکونو پورې تړاو لري. که چېرې د پانګونکارانو یو لوی شمير ناڅاپه نغدو پیسو ته اړتیا پیدا کړي، نو د overrated (لویو قیمتونو لرونکو) اثاثو اړستې شوې پلور کولای شي د بازار ټلاپلا یا سقوط سبب شي.

ډالیو د ۲۰۲۶ کال د جون ۳ په نېټه د دې نظریاتو په اړه بحث وکړ ^[1]. هغه یادونه کړې چې د بازار اوسنی مسیر د نورو لویو ټیکنالوژیکي بدلونونو تاریخي نمونې تعقیبوي. ډالیو وویل: "ټول لوی ټیکنالوژیکي بدلونونه بلبلونه رامینځونه کوي، او د AI بازار به هم ترې مستثنا نه دی" ^[2].

د خطر اصلي محور د دولت (wealth) او پیسو (money) ترمنځ توپیر کې دی. ډالیو وویل چې تر هغه وخته پورې چې اثاثې په لاس کې وي، بلبل به پاتې وي، مګر وضعیت هغه وخت بدلېږي کله چې دا اثاثې باید د نغدو پیسو اړتیاو پوره کولو لپاره پلورل شي. ډالیو وویل: "کله چې دولت په نغدو پیسو بدل شي، د AI بلبل به 있던ه شي" ^[1].

دا لیدلوری تمرکز له دې څخه چې آیا AI خپلې ژمنې پوره کولی شي که نه، لیرې کوي. پرځای یې، دا د اثاثو د هغه لوړ قیمت خطر په ګوته کوي چې د نغدو پیسو د کمښت (liquidity crunch) پر مهال نه شي sustaining یا ساتل کیدای. ډالیو وویل چې ټیکنالوژۍ کولی شي بریالۍ شي، خو پانګونکاران بیا هم د وخت او قیمت ټاکلو (valuation) له امله زیانمن شي ^[5].

ډالیو وویل: "اصلي خطر دا نه دی چې ټیکنالوژیه ناکامه شي، بلکې دا دی چې پانګونکاران به نغدو پیسو ته اړتیا لري او مجبوره به شي چې خپل لوړ قیمت لرونکي AI اثاثې وپلورئ" ^[3]. هغه وویل چې سیسټمیک خطر د دې اثاثو د پلور د فشار سره تړاو لري، په داسې بازار کې چې شاید د قیمتونو د سقوط پرته د دې حجم جذبولو وړتیا نه لري.