د امریکا سناتور مارکو روبیو (Marco Rubio) (R-FL) چهارشنبه وویل چې د ایران سره د اټومي خبرو اترو په اړه مهم خبرونه ممکن نږدې وي [1, 3].
دا څرګندونه په ډیپلوماټیک فشار کې د یو احتمالي بدلون ته اشاره کوي، ځکه امریکا هڅه کوي چې تهران د اټومي وړتیاوې ترلاسه کولو څخه منع کړي او په عین حال کې په نړیوالو shipping lanes کې ثبات وسات {S}
د هند په نيو ډلهي کې د یوې رسمي سفر پر مهال، روبیو وویل چې متحده ایالات په خبرو اترو کې پرمختګ ویني [3]. هغه وویل چې یو breakthrough ممکن نږدې وي او ویې ویل: "زه هیله لرم چې د ایران د وضعیت په اړه لهmeetings څخه ځینې مهم 'خبرونه' به ترلاسه شي" [1].
د خبرو اترو د سرعت په اړه د خوشبینۍ سره سره، روبیو د هر ډول رسمي تړون لپاره یو سخت شرط وړاندې کړ. هغه وویل: "که ایران غواړي تړون وکړي، نو باید ټولې اټومي غني کول (nuclear enrichment) پریږدي" [2]. دا غوښتنه د ایران د اټومي پروګرام اصلي محور ته په نښه کوي، چې یو داسې争议 نقطه ده چې تاریخي ډول خبرو اترې یې کړې دي.
روبیو همدارنګه سیمه ییزې اقتصادي ثبات او د بحري تجارتي امنیت ته هم اشاره وکړه. هغه وویل: "موږ پرمختګ وینو، مګر د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) باندې هیڅ ډول ټول (tolls) نه وي» [3]. د هرمز تنگه د نړیوالو تېلو د لېږد لپاره یوه حیاتي نقطه ده او د نویو акыو پر ضد ډاډ ورکول د سیمه ییزو شریکانو او نړیوالو بازارونو د ډاډونې لپاره دي.
په هرصورت، د متحده ایالاتو موقف د نورو سرچینو له خوا له پخپلو کې د تناقضاتو سره مخ دی. پداسې حال کې چې روبیو پرمختګ ته اشاره وکړه، ځینې راپورونه وړاندیز کوي چې دواړه خواوې لا هم په بنبست (impasse) کې دي او ایران باور لري چې تړون نږدې نه دی. سربېره پردې، د ایران لوړ ډیپلوماټ reportedly ټینګار کړی چې تهران به هیڅکله د یورانیوم غني کول نه بندوي، چې دا په مستقیم ډول د روبیو لخوا د ټاکل شوي شرط مخالف دی [2, 3].
“"که ایران غواړي تړون وکړي، نو باید ټولې اټومي غني کول پریږدي."”
په نيو ډلهي کې د روبیو د خوشبینۍ او د ایرانی ډیپلوماټانو د راپور شویو بنبستونو ترمنځ دغه خنډ یو لوړ-سرمایه ډیپلوماټیک لوبه وړاندیز کوي. د غني کولو د بشپړ پای غوښتلو او په عین حال کې د نږدې خبرونو ته اشاره کولو په واسطه، متحده ایالات هڅه کوي چې د تړون احتمالات څخه ګټه پورته کړي ترڅو تهران څخه اعظمي امتیازات ترلاسه کړي. د هرمز تنگې باندې ټینګار د اټومي شخړې د بحري ګډوډۍ له اقتصادي ګواښ څخه جلا کولو لپاره ترسره کیږي.
