د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو دوشنبه وویل چې د ایران سره د یوې نیوکلیري چو کټ او د هرمز تنگې د بیا खुलې کولو په لور پرمختګ شوی دی [1].
یو ډیپلوماټیک حل به د نړۍ له تر ټولو مهمو بحري ټکانونو څخه یو stabilize کړي او د ایران د نیوکلیري پروګرام په اړه به پخپله پخوانۍ اندېښنې ماتې کړي. دا احتمالي تړون د conflict د شدتېدو او اقتصادي ناثباتیت له یوې دورې وروسته وړاندې کیږي چې پر نړیوالو انرژي بازارونو یې اغیزه کړې ده.
روبیو دا تازه خبرونه د هند په نیو ډیلي کې په جریان کې د خپل سفر پر مهال وړاندې کړل [2]. هغه وویل چې مذاکره د هرمز تنگې د ترافیک د بحالیدو لپاره د یو احتمالي تړون په لور روانې دي، چې د نړیوالو تېلو د لېږد لپاره یو حیاتي corridor دی [3]. د بهرنیو چارو وزیر وویل چې امریکا د conflict د حل کولو او د ایران د نیوکلیري اهدافو د مدیریت لپاره ډیپلوماټیک لاره غوره کوي [4].
اقتصادي اندیکاتورونو لا دمخه د حل امکان ته غبرګون ښودلی دی. د تېلو بیایې د هر بیرل لپاره له 100 ډالرو څخه ټیټې شوې دي [5]. دا بدلون د بازار د هغه توقعاتو څرګندونه کوي چې یو تړون کولی شي د عرضه محدودیتونه کم کړي او په سیمه کې د نورو نظامي tensione خطرونه راټول کړي [5].
په هرصورت، د وروستۍ تړون لپاره مهالوار لاهم په راپورونو کې د بحث نقطه ده. ځینې سرچینې وړاندیز کوي چې د سولې تړون ممکن نن ورځ هم لاس ته ورسیږي [6]، پداسې حال کې چې نورو ویل چې مذاکره لا تر اوسه په جریان کې دي او ممکن ډیر وخت ونیسي [7]. د روبیو څرګندې د یوې پایداره چو کټ د موندلو لپاره د ایران د مذاکراتو د representative محمد باقر قالیباف په ګډۍ کې یو coordinated effort ته اشاره کوي [1].
امریکا د سیمې د امنیت اړتیا او د نیوکلیري proliferation د مخنیوي هدف ترمنځ توازن ساتلو ته دوام ورکوي. په نیو ډیلي کې اوسنیې خبرې د یوې پراخې جګړې د مخنیوي او په فارسي خلیج کې د نړیوالو بحري قوانینو د بحالیدو لپاره یو مهم ډیپلوماټیک کوشش دی [3, 4].
“د ایران سره د یوې نیوکلیري چو کټ او د هرمز تنگې د بیا खुलې کولو په لور پرمختګ شوی دی.”
راپور شوی پرمختګ د نړیوالو د انرژۍ بازارونو د ثبات لپاره د ډیپلوماټیک pragmatism په لور یو بدلون وړاندیز کوي. د هرمز تنگې بیا خلاصی کول د نړیوالې ټولنې لپاره کړمندی priority دی، ځکه چې هر ډول Prolonged بندش د نړیوال اقتصادي ثبات ته ګواړه اچوي. که څه هم د مهالوار په اړه توپاکونه ښيي چې یو وروستی لاسلیک شوی تړون لا تر اوسه تضمین شوی نه دی، خو د تېلو د بیو descending trend ښيي چې بازارونه د یو بریالي de-escalation باندې شرط بندي کوي.
