د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وویل چې د نړیوالې ثبات ډاډمنې کولو لپاره د هرمز تنگ باید پرته له کومې ټکس یا تول څخه بیرو شي.
دا وضعیت ځکه kritikal دی چې دا تنگ د نړۍ د تېلو د جریان لپاره یو اصلي رګ دی. هر ډول Prolonged بندیز یا غیرقانوني فیسونو اعمال کول کولی شي نړیوال د انرژۍ بازارونه不稳定 کړي او نړیوالې tensione 증가 کړي.
د پنجشنبې په ورځ، د مې 22 نېټې ته په سویډن کې د NATO د یوې غونډې پرmouseX press conference کې، روبیو د اوبو د دې لارې د اوسني حالت په اړه خبرې وکړې. هغه وویل چې جاری وضعیت غیرقانوني، غیرشرعي، د نړۍ لپاره ناپایدار او د منلو وړ نه دی [1, 2]. روبیو وویل چې له ایران څخه پرته هیڅ کوم هیواد په دې تنگ کې د تول یا ټکس اعمالولو ملاتړ نه کوي [3, 4].
روبیو ویل چې د دې لارې د بیرو کولو لپاره د یوې طرحې په اړه پرمختګ شوی دی ترڅو دا لاره پرته له دغو لګښتونو څخه خلاص شي [3]. خو هغه ویې ویل چې که ډیپلوماټیکې هڅې ناکامه شي، امریکا یو بدیل یا contingency strategy ته اړتیا لري. روبیو وویل: "که ایران د هرمز تنگ تړلی وساتي، موږ یو پلان B ته اړتیا لرو" [5].
د بهرنیو چارو وزیر وویل چې دا اوبنی لاره به "په هر حال" بیرو شي [2]. هغه ویې ویل چې که اوسني محدودیتونه دوام ورکړي، "باید څوک په دې اړه څه وکړي" [6]. دا څراندې د سیمې د امنیت او لاسرسۍ په اړه د امریکا او ایران ترمنځ د روانو مذاکراتو په sequência کې شوې [2].
د روبیو څراندې د امریکا د هغه موقف سره سمسامه دي چې د کشتي تګ او راتګ آزادي (freedom of navigation) یو بنسټیز نړیوال حق دی. د ټکسونو غیرقانوني توصیف کولو سره، امریکا ښکاره کوي چې هغه د دې تنگ څخه د تېرېدو لپاره د ایران د پیسې اخیستلو واک نه مني، دا یو داسې ګام دی چې د دې لارې د نړیوال ترانزیتي کړېډور په توګه قانوني حالت ساتي.
“"په هرمز کې هرڅه چې رامنځه دلته کیږي، غیرقانوني، غیرشرعي، د نړۍ لپاره ناپایدار او د منلو وړ نه دي."”
امریکا خپل بیانونه سختوي ترڅو د هرمز تنگ کې د ترانزیت ټکسونو عادي کېدل مخه نیسي. د دې مسلې د نړیوالو قوانینو او نړیوالې اقتصادي بقا په توګه وړاندې کولو سره، اداره دې ته اشاره کوي چې که ایران د اوبو لارې ته بې سريزه لاسرسی نه ورکړي، نو ممکن له ډیپلوماټیکو مذاکراتو څخه تیر شي او към نظامي یا څو اړخیزو مجبورو کونکو اقداماتو وګرځي.
