روسیا د现代化 شویې Yak-130M لومړی آزمایشی پرواز ترسره کړ، چې یوه سپکه څو-څند purpose جنګي طیاره ده [1, 2].
د دې پلیټ فارم څخه د یوې روزنۍ طیارې څخه پرCombat-ready جنګي طیارې ته بدلیدل د روسیې په هوایی وړتیاوو کې یو ستراتیژیک بدلون څرګندوي. د موجود airframe په کارولو سره، د Yakovlev ډیزاین Büro او Rostec هدف د داسې یو ارزې ضرباتي وسیلې ځای پر ځای کول دي چې د بنسټیزو روزنیو طیارو او درنو وړاندینې جنګي طیارو ترمنځ خالي ځای پوره کړي.
Yak-130M د معیاري Yak-130 روزنۍ طیارې څخه اخیستل شوې ده [1, 2]. دا现代化 شوی ورژن د عصري الکترونیکو سیسټمونو مجموعه پکې ځای پر ځای کړې چې د وضعیت د پوهاوي (situational awareness) او د هدف اخیستلو دقت ته دې زیاتوالی ورکړي. کلیدي upgrades کې د active electronically scanned array (AESA) رادار نصبول شامل دي، چې طیاره ته اجازه ورکوي ترڅو د پخوانیو نسخو په پرتله ډیر اغیزمن ډول څو هدفونه تعقیب او Engaging کړي [1, 2].
د رادار وړتیاوو څخه پرته، دا طیاره د precision-strike ماموریتونو لپاره ډیزاین شوې ده. د پرمختللې avionics ادغام دې پلیټ فارم ته اجازه ورکوي چې د precision-guided munitions بیلابیل ډولونه حمله کړي، چې tým써 یو روزنیز وسیله په یو فعال جنګي اثاثه بدله کوي [1, 2]. دا versatility طیاره ته اجازه ورکوي چې متિવع رولونه ترسره کړي، چې پهما د نږدې هوایي ملاتړ (close air support) او reconnaissance په کې شامل دي.
د Yak-130M پراکل په نظامي هوایي سفر کې د modularity یوې پراخې tendência ته اشاره کوي. د یو ثابت airframe د现代化 کولو په واسطه، روسیه د یوې نوي طیارې له صفر څخه د ډیزاین کولو اړوند وخت او لګونه کموي [1, 2]. لومړی پرواز د دې نوو ادغام شویو سیسټمونو د ثبات او فعالیت په تایید کې یو مهم ګام دی.
که څه هم دا طیاره د دودیزو درنو جنګي طیارو په پرتله کوچنۍ ده، مګر د لنډو piste-ونو څخه د عملیاتو ترسره کولو وړتیا او د عملیاتي لګونو کموالی یې د ځانګړو جنګي ساحو لپاره په یو جذاب انتخاب بدل کړې [1, 2]. د Yakovlev ډیزاین Büro دې ته تمرکز کړی چې طیاره د اصلي روزنۍ طیارې چټکتیا (agility) وساتي او په عین حال کې د یوې عصري ضرباتي جنګي طیارې زهرمار (lethality) ولري.
“روسیا د现代化 شویې Yak-130M لومړی آزمایشی پرواز ترسره کړ”
د Yak-130M ځای پر ځای کول د روسیې د پوځي ستراتیژۍ په لور اشاره کوي چې د 'سپکې' جنګي هوایي ځواکونو ته تمرکز کوي. د AESA رادار او precision-strike وړتیاوې په یوې روزنۍ طیارې کې د ځای پر ځای کولو په واسطه، روسیه کولی شي د خپلو sortie-ګانو کچه او عملیاتي انعطاف زیات کړي، پرته له دې چې د هر ماموریت لپاره د پنځم نسل درنو جنګي طیارو لوړ لګونه او پیچلتیاوې وګڼي.



