ډزله ګانو هیوادونو ژمن شوي چې د Ukraine تاوانۍ لپاره د روسیې د محاکمې په موخه په یو ځانګړي نړیوال محکمه ایي ارګان (tribunal) کې شامل شي [1].
دا ګډه هڅه د روسیې د رهبرۍ د قانوني تعقیب په برخه کې یو مهم ګام دی. د یو ځانګړي tribunal د جوړولو په لاره، دا هیوادونه غواړي د صلاحیتي خنډونو څخهe تېره شي چې پخوا د تهاجم د جرم لپاره د چارواکو د ځوابه ویلو په هڅو کې پیچکۍ پیدا کولې.
دا اعلان د جمعې په ورځ په Moldova کې د યોګو خبرو وروسته وشو [2]. د راپورونو له مخې، 36 هیوادونو د دې tribunal جوړول منظور کړی دي [3]. په دې ائتلاف کې 34 اروپایي هیوادونه [1]، او همدارنګه Australia او Costa Rica شامل دي [4]. European Union هم دې ابتکار ته ګډون کړی دی [4].
که څه هم ځینې راپورونه دې ګروپ د 30 څخه زیات هیوادونو په توګه بیانوي [1]، خو د څارونکو سرچینو ترمنځ پراخ اتفاق د 36 لاسونو اخستونکو په ټولیزه توګه اشاره کوي [3]. دا ګروپ د داسې یو قانوني میکانیزم създаولو کوشش کوي چې د Ukraine د تاوانۍ د لومړۍ کړنې لپاره د روسیې رهبري محاکمه کړای شي، یو داسې تور چې ډېری وخت د موجوده نړیوالو محکمې له مستقیم دسترس څخه بهر وي.
دا اقدام په ټوله Europe او ورڅخه بهر د ډیپلوماټیک اتفاق زیاتوالی ښيي. د Australia او Costa Rica په څیر غیر اروپایي هیوادونو شمول وړاندیز کوي چې د ځوابه ویلو لپاره فشار یوازې یو سیمه ایز اروپایي پروژه نه ده، بلکې په یو نړیوال Effort بدل شوی دی.
تنظیمونکي غواړي چې دا tribunal د یو ځانګړي ارګان په توګه کار وکړي چې د اوسنيConflict پیچکۍ اداره کولو لپاره ځانګړی ماموریت ولري. په Moldova کې همهCoordination د محکمې د عملیاتي ترتیب لپاره د بنسټ په توګه کار کوي، که څه هم د لومړیو محاکمو لپاره دقیق وخت لا تر اوسه معلوم شوی نه دی.
“36 هیوادونو د tribunal جوړول منظور کړی دي”
د دې tribunal جوړول ښيي چې د نړیوالې ټولنې یوه مهمه ډله د Ukraine تاوانۍ د تهاجم داسې یو جرم ګڼي چې ځانګړې قانوني حل لارې ته اړتیا لري. څرنګه چې International Criminal Court (ICC) د تهاجم د جرم په اړه محدودیتونه لري کله چې اړونده دولت د Rome Statute غړی نه وي، نو یو ځانګړی tribunal د یوې بدیل لارې په توګه کار کوي ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې لوړ پوړۍ چارواکي د豁免 (immunity) دعوه نشي کولی.
