شوروي اتحاد په اکتوبر 1957 کې Sputnik 1发射 کړ [1]، چې د نړۍ لومړی مصنوعي ستلایت یې رامینځه راوړ [2].
دا پېښې د شوروي اتحاد د تخنیکي وړتیاو په ښودلو سره نړیوال جیوسیاسي منظر بدل کړ. دې نورې هېوادونه مجبور کړل چې خپل علمي پروګرامونه چټک کړي، چې په عملي توګه یې د فضا عصر او د مداري تسلط لپاره یو سیالي پیل کړه [3].
دا发射 په شوروي اتحاد کې ترسره شو [4]. دا ماموریت د سړې جګړې په اوج کې د USSR تخنیکي مهارتونه ښودلو لپاره ډیزاین شوی و [3]. د یو مصنوعي شي په بریالیتوب سره مدار ته رسول کېدای، شوروي اتحاد ثابت کړ چې هغه د فضا ته د رسېدو لپاره اړین راکټي تخنیکي وړتیاوې لري [2].
د نړیوالې ټولنې لپاره، په اسمان کې د Sputnik 1 شتون یو بدلون کوونکی نیکټه وه [2]. دې ستلایت ته د دې لپاره د یو signal په توګه کارکالا شوه چې د ځمکې سرحدونه نور د انسان د انجینرۍ لپاره محدودیت نه دی. دې ترلاسه کړې شوې ګټې د علمي سیالۍ یو سخت دوره پیل کړه، په ځانګړې توګه د شوروي اتحاد او امریکا ترمنځ، ځکه چې دواړو ځواکونو هڅه کول خپل ایډیولوژیکي او تخنیکي برتري ثابته کړي [3].
تاریخي ریکارډونه ښيي چې دا发射 په 1957 کې شوی و [1]. د هغه کال د اکتوبر په ځانګړي وخت کې د پخوانیو هوایي تاریخونو څخه یو څرګند جلا کېدل پېښ شول [5]. د دې کوچني ستلایت مدار د عصري ټیلی کامیونیکیشن او د نن ورځې د نړیوال موقعشنګ (global positioning systems) سیسټمونو د پراکلتیا لپاره یو کاتالیسټ (catalyst) ثابت شو [3].
که څه هم پخپله ستلایت نسبتاً ساده و، مګر د هغه اغېزه مطلق وه. دې ثابت کړل چې مداري پرواز ممکن دی او د راتلونکو د ماهو ماموریتونو او د فضا د ژورې څیړنې لپاره چوکاټ یې رامینځه راوړ [2]. دا پېښه د 20th پېړۍ د تاریخ یو بنسټي اړخ پاتې کیږي، چې د لومړي ځل لپاره یې د انسان لاس د大气 (atmosphere) څخه بهر ورسوو [4].
“شوروي اتحاد په اکتوبر 1957 کې Sputnik 1发射 کړ”
د Sputnik 1发射 د فضا څیړنې له نظري ساینس څخه د ملي امنیت او प्रतिष्ठې یو عملي وسیلې ته تبدیل کړه. د لومړي مصنوعي مدار په رامینځته کولو سره، شوروي اتحاد یو تخنیکي اړتیا رامینځه کړه چې امریکا یې مجبور کړه په ساینس او تعلیمي برخو کې پراخې پانګونې وکړي، چې په پای کې یې د ماهو ته سفرونو او د търګرتیا د ستلایتونو د اوسني عصر لاره هواره کړه.
