په اندونیزیا کې په Sumatra کې سیلابونو او خاورپلاوونو لږ تر لږه 58 Tapanuli orangutans ووژل، چې د مجموعي نفوس تقریباً اوまい ۷ سلنه جوړوي [1, 2].
د دې primates تاوان د نړۍ د تر ټولو زیارمنو ډولونو لپاره یو kritikal tipping point ښیي. څرنګه چې Tapanuli orangutan د پاتې شوي نفوس ډیره محدوده شمېره لري، نو اوس مهال یو واحد سخت هوايي اتفاق کولی شي دا ډول له نسل موندنې سره مخامخ کړي.
دا disasters په 2025 کې رامنځه شول، که څه هم د اغیزو بشپړ کچه په دې اونۍ کې خپر شویو راپورټونو کې بیان شوې ده [1, 3]. د سیکلون له امله رامنځه شوی سیلاب او خاورپلاوونه هغه سیمه یې له منځه کړه چې لا دمخه د climate change او چټک deforestation له امله حساسه وه [4, 1].
د انسانانو تاوان هم ورته سخت و. سیلابونو لږ تر لږه 1,200 مړاو کړه [1] او تقریباً 300,000 کورونه یې زیانمن کړل [1]. د لوړ سرعت بادونو او سختو بارانونو ترکیب د خاورپلاوونو لامل شو چې هم residential areas او هم د wildlife مهمې habitats یې له منځه یوړې.
Conservationists له ډیرې مودې وړاندار aviso کړی چې د habitat fragmentation Tapanuli orangutan طبیعي disasters ته ډیر حساس کوي. کله چې ځنګلونه د کرنې یا infrastructure لپاره پاک کیږي، ځمکې د اوبو جذبولو او د خاورو د ثبات وړتیا له لاسه ورکوي، چې دا د ډیرو تکراري او مرگوني خاورپلاوونو لامل کیږي [4].
راپورټونه ښیي چې د دې ډول 58 افراد په سیلابونو کې مړه شوي [2]. دا تاوان د دې ډول د genetic diversity لپاره یو لوی ضربه ده، ځکه چې هر پاتې شوی بالغ فرد په ځنګل کې د دې نفوس د بقا لپاره رول لوبوي [1, 2].
“په Sumatra کې سیلابونو او خاورپلاوونو لږ تر لږه 58 Tapanuli orangutans ووژل.”
د climate-driven سختو هواي حالاتو او د انسانانو لخوا deforestation یوځای کیدل په اندونیزیا کې د 'compounding disaster' اغیز رامنځه کوي. د Tapanuli orangutan لپاره، په یو کال کې د نفوس 7٪ تاوان د راتلونکو ټکانونو وړاندې د دې ډول مقاومت وړتیا په ډیره اندازه کموي، چې د habitat restoration او د پاتې شویو ځنګلونو سخت ساتنه د اوږدمودت conservation پر ځای د سمدني بقا مسئله ګرځوي.
