سپر El Niño نړیوالو خوراکي سیستمونو او بیو ته ګماره کوي

یو پیاوړی "سپر" El Niño پدیده اوس مهال په جریان کې ده او کیدای شي د خوراکي توکو په نړیوالو بیو کې سختې ټکانې او د supplied (برسراسه) تخنیکي ګډاوې رامنځه کړي [1, 2, 3].

دا پدیده د هوا د نمونې د ګډوډولو او د حاصلاتو د کموالي له لارې نړیوالو خوراکي سیستمونو ته ګماره کوي. دا ناثاباتي په ځانګړي ډول هغه وخت کې خپله حساسه نقطه ته رسېدلې چې د خنډونو (fertilizer) کمښت، افلاسیون او د تېلو د قیمتونو زیاتوالي سره یوځای کیږي، چې د خوراکي توکو تولید باندې یو مرکب اثرH (compounding effect)H رامنځه বদিږي [1, 2].

د World Meteorological Organization او د صنعت د شریکانو potrivit، دا پدیده د تر اوسه ریکارډ شویو پنځو تر ټولو پیاوړو El Niños څخه یوې ته اړوندې ده ^[2]. د هوا دې سختو نمونو د دې سبب ګرځیدل چې 2024 کال د تاریخ تر ټولو تود کال شي ^[2]. د تودوخې دا لوړوالی او د باران د نامنظم نمونې په څو قاړو کې کرنیز ثبات له خطر سره وړانده کوي، چې د امریکا د خوراکي توکو واردات په ځانګړې توګه د ګډوډۍ وړاندې کوي [1, 4].

مالي اټکلونه ښيي چې د اقلیم په وجه رامنځه来的 دې ناثاباتیو به په مستقیم ډول پر مصرف‌کوونکو اغیز وکړي. اټکل کیږي چې په 2026 کال کې به د خوراکي توکو په ټولو بیو کې شاوخوا 3.4% زیاتوالی راشي ^[4]. د خوراکي توکو د supply chain کې داسې نوسې کیدای شي په هغو سیمو کې سخت کمښت رامنځه کړي چې لا دمخه د خوراکي ناخوالۍ سره لاس‌وګرزیږي.

ساینس پوهان او تاریخ‌پوهان د تاریخي معلوماتو په استناد د دې پدیدو احتمالي شدت باندې ټینګار کوي. اټکل کیږي چې په تېره کې یو "سپر" El Niño د 50 ملیون خلکو د مړینې سبب شوی و ^[5]. که څه هم عصري инфраструкچر او وړاندوینه د پخلا په پرتله ډیر خبرتیاوې ورکوي، خو د اوسنۍ پدیدې کچه لا هم نړیوال ثبات ته لوی خطر جوړوي ^[5].

د نړیوالې خوراکي صنعت شریکان اوس د دې لپاره مکلف دي چې د سرچینو د تنوع کولو او د مقاومت د ستراتیژیو د ښه کولو له لارې دا خطرونه کم کړي ترڅو د supply chains بشپړ تخریب مخنیوی شي ^[1].