د امریکا سترې محکمې د 2026 کال د جون په 25مه پریکړه وکړه چې د سوریه او هایټي د اتباعو لپاره موقتی خوندي حالت (TPS) پای ته ورسول شي.
دا پریکړه د سلګونو زره خلکو لپاره قانوني protections لیري [1]، چې احتمالا به دوی د دېډیپورت (تخلیه) وړاندې حساس شي که چیرې دوی د قانوني اقامت بدیل لارې نه لري. دا حکم د بشريت پر اساس د ورکړل شویو称号ونو د موقتي طبیعت د سختتر اجرای په لور یو بدلون ښيي.
محکمې concluded وکړه چې TPS یو موقتی اقدام دی او کله چې په ټاکل شویو هیوادونو کې شرایط ښه شي، نو terminated کیدی شي [1], [2]. دا موندنه د اوسني حکومت سره په عجالت کې ده چې ګټه اخیستونکي باید خپلو هیوادونو ته ستون کړي کله چې اصلي بحران ختم شي [2], [3].
د امریکا د سرحدونو څارونکي Thomas Homan په یو خبری کنفرانس کې وویل چې هغه له دې حکم څخه ملاتړ کوي. هغه ویې ویل چې دا پروګرام هیڅکله د اقامت د یوې دایمي لارې په توګه نه و جوړ شوی.
Homan وویل: "موقتی মানে موقتی... کله چې د هغه هیواد حالت ښه شي، دوی باید خپل کورونو ته لاړ شي... زه له دې پریکړې څخه مننه کوم" [3].
دا حکم د قانوني ننګونو له یوې دورې وروسته راغی چې د اجرایی څانګې د دې حق په اړه وې چې دا protections لغوه کړي. د حکومت د دې وړتیا په تاییدولو سره چې دا حالت پای ته ورسوي، محکمې د ګټه اخیستونکو وړتیا محدوده کړې چې د خپلو هیوادونو د روانو شرایطو پر اساس د خپل قانوني حالت د ختمولو پر وړاندې اعتراض وکړي [1], [2].
اثرمنه کسان اوس د یوې لیږدې دورې سره وړاندام کیږي ترڅو د قانوني حالت د نورو ډولونو لپاره غوښتنې وکړي یا دKutout (خلاصی) لپاره تیاری ونیسي. دا حکم په عملي توګه د خونو د تړلو په معنای دی د هغو پراساس protections لپاره چې سوریانو او هایټیانانو یې د کلونو لپاره په امریکا کې د ژوند او کار لپاره کارول [1].
“د امریکا سترې محکمې د 2026 کال د جون په 25مه پریکړه وکړه چې د سوریه او هایټي د اتباعو لپاره موقتی خوندي حالت (TPS) پای ته ورسول شي.”
دا حکم یو مهم قانوني precedente رامینځه راولي چې د اجرایی څانګې د بشريت پر اساس د称号ونو د ختمولو اختیاریت پیاوړ کوي. د TPS د یوې نیم-دایمي اقامت پر ځای د یو سخت موقتی اقدام په توګه تعریفولو سره، محکمې د حکومت لپاره د هغو بهرنیو اتباعو د ډله ایزو ستون (repatriations) پروسه اسان کړې چې مخکې له دې د ډیپورت څخه خوندي وو.
