د پنجشنبه ماښام، د 2026 کال د جون په 4مه، په تایپي کې شاوخوا 500 کسان د شمعو د یوې ویجیل (vigil) لپاره راټول شول [1].

دا مراسم د 1989 کال د تیانانمن مربع د ځناوو 37مه یادګیرۍ белгиست [1]. دا کلنۍ یادول د تایوان د هغه ژمنې د عامه تایید په توګه کار کوي چې دا پېښه به یاد وساتي، کوم چې په اصلي چین (mainland China) کې تر اوسه یوه حساسه او suppressed موضوع ده.

د ښار په یو مرکزي ځای کې د ځمکنیو ملکي ټولنې ګروپونو دا ګډون تنظیم کړی و [1]. ګډونوالو له دې مراسمو څخه د هغه کسانو د درناوی لپاره ګټه واخیستو چې د څو لسیزو وړاندې په Beijing کې د پوځي عملیاتو پر مهال ووژل شول. دا مراسم په داسې حال کې ترسره شول چې تایوان دوام ورکوي ترڅو چین مجبور کړي چې د قتل عام په اړه له خپل تاریخي ریکارډ سره مخامخ شي [1].

سره له دې چې د 1989 کال د پېښې دقیق شمېر د مړو ناپوه پاتې دی [2]، ځینې اټکلونه له څو سلګونو څخه تر احتمالي زرګونو کسانو پورې رسېږي [3]. دغه ځناوو د زده کوونکو په مشرۍ د هغو څو اونیزو مظاهراتو پای ته رسوله چې د ډېرې سیاسي آزادۍ او د چیني حکومت کې د شفافیت غوښتنه یې کوله.

تایوان تاریخي ډول د دې یادګیریو لپاره د یو مرکز (hub) رول لوبوي او فعالانو او ژوندي پاتې شویو کسانو ته د راټولیدو ځای چمتو کوي. د سਾਲه دا مراسم د جزیرې د ډیموکراټیکو کړنو او په اصلي ځمکه د معلوماتو د محدودوونکي چآپلو ترمنځ دوامداره tensione ښکاره کوي. په تایپي کې دا ګډون د بهرنیو سیاسي فشارونو په وړاندې د تاریخي حافظې په ساتلو کې د ملکي ټولنې رول باندې ټینګار کوي [1].

“په تایپي کې شاوخوا 500 کسان د شمعو د یوې ویجیل لپاره راټول شول”

په تایپي کې د جون د 4مې ویجیل دوام د تایوان او اصلي چین ترمنځ نظریاتي لونیګاري (ideological divide) په ګڼه کې نیسي. د یوې داسې پېښې په ښکاره یادولو سره چې په PRC کې له درسي کتابونو او انټرنیټي پلټنو څخه پاکه شوې ده، تایوان خپل ډیموکراټیک هویت د اصلي ځمکې د سیاسي سیسټم په مقابل کې ځای پر ځای کوي.