تایلنډي او برېتانوي پالیونټولوژیسټانو په تایلنډ کې موندل شویو ফসیلونو څخه د اوږد غاړني غټ ډایناسور یو نوی ډول، Nagatitan chaiyaphumensis، پیژندلی دی.
دا څیړنه ځکه مهمه ده چې دا د جنوبي شرقې اسیا په تاریخ کې ترټولو لوی پیژندل شوی د ډایناسور ډول دی. دا د Cretaceous دوره کې په سیمه کې د تاریخ وړاندې ژوند د تنوع په اړه نوي معلومات وړاندې کوي.
څیړونکو، چې په کې د University College London پالیونټولوژیسټ Thitiwoot Sethapanichsakul شامل دی، د حيوان د کچه تعیینولو لپاره د پاتې شته بقایاو تحلیل کړی. اټکای کیږي چې د دې ډایناسور اوږدوالی 27 متره یا 88 قدمه و [1]. د هغه وزن 27 ټنونو ته رسېدلی، چې تقریباً د نهیو بالغو اسیایوي فیلونو سره برابر دی [1].
دا فسیلونه د تایلنډ د Chaiyaphum ولایت کې موندل شوي دي. دا کشف هغه وخت پیل شو کله چې یو سړي د یوې څنډې (pond) نږدې عجیبه بڼه لرونکي ګټې ولیدې، چې وروسته یې معلومه شوه چې د دې لوی مخلوق هډکونه دي [2], [3].
Nagatitan chaiyaphumensis تقریباً 100 څخه تر 120 ملیونه کلونه وړاندې ژوند کاوه [4], [5]. دا موده د Cretaceous دورې سره تړاو لري، چې د اوږد غاړنیو ډایناسورونو لپاره د تکاملي پراختیا یوه مهمه دوره وه.
تایلنډ د تاریخ وړاندې موندونو یو 증가ونکی ریکارډ لري. دا نوی ډول په تایلنډ کې د نوم لرونکو ډایناسورونوほどの مجموعي شمېر 14 ته رسولي [2]. د داسې یو لوی نمونې پیژندل وړاندیز کوي چې د پختا جنوبي شرقې اسیا چاپیریال کولی嚟ست چې په داسې کچه megafauna ته ملاتړ وکړي چې مخکې له دې د څیړونکو لخوا کم underestimated شوې وه [1], [3].
“په جنوبي شرقې اسیا کې ترټولو لوی موندل شوی د ډایناسور ډول”
د Nagatitan chaiyaphumensis پیژندل په جنوبي شرقې اسیا کې د ډایناسورونو د خپریدو او د کچې محدودیتونو په اړه پوهه بدلوي. د دې تصدیق سره چې سیمې 100 څخه تر 120 ملیونه کلونه وړاندې د داسې کچې titans ته ملاتړ کاوه، ساینسست equilíbrio کولی شي په اسیا کې د Cretaceous دورې paleoecology او د خوړو شبکه (food webs) په ښه توګه reconstructed کړي.
