د متحده ملکاتو او تایلنډ ساینسستانو د یوې نوې لویې او اوږدې غاڼې لرونکې sauropod ډایناسور څانډې پیژندنه کړې چې Nagatitan chaiyaphumensis نومېږي.
دا څورنه په جنوبي شرق آسیا کې ترټولو لوی ډایناسور فسیل دی چې موندل شوی دی. دا څورنه د سیمې د ډایناسورونو د ریکارډونوT خالي ځایونه ډکولو لپاره مهم معلومات وړاندې کوي او څیړونکو ته د Late Cretaceous دوره کې د لویو گیا خورو د خپرېدو په اړه د پوهېدو په برخه کې مرسته کوي.
دا فسیلونه د تایلنډ په شمال شرق کې د Chaiyaphum ولایت په جریان کې د پالیونټولوژیکو (paleontological) معمولو excavation-ونو پر مهال موندل شوي [1, 4]. دا حیوان تقریباً 120 ملیونه کاله وړاندې ژوند کاوه [2, 3]، که څه هم ځینې اټکلونه یې عمر په پراخه کچه له 100 ملیونه کلونو څخه ډیر ښيي [1].
دا موجودیت چې 27 متره اوږدوالی لري [1]، په دې سیمه کې ترټولو اوږده غاڼه لرونکی ډایناسور دی چې پیژندل شوی [2]. د دې حیوان اټکل شوی وزن 27 ټنه و [1]، چې دا وزن تقریباً له نهه بالغو آسیايي فیلونو سره برابر دی [3].
د څیړنې ټیم د پاتې شونډو excavation او وروسته تحلیل ته ماشيال شوی [1]. دا موندنې تاییدوي چې جنوبي شرق آسیا د تاریخ تر ټولو لویو ماشيانو ځینې یې ځای prit 했던، چې دا خبره په سیمه کې د تاریخي fauna د کچې او تنوع په اړه د پخوانیو فرضیاتو ته ننګیونکې ده.
څرنګه چې دا فسیلونه د یوې څلمبرې لاندې موندل شوي، نو دې ځای د skeletal پاتې شونډو لپاره یو ځانګړی ساتونکی چاپېز وړاندې کړی و [3]. د Nagatitan chaiyaphumensis پیژندنه پالیونټولوژیسټانو ته اجازه ورکوي چې دا څانډه په ټوله نړۍ کې د موندل شویو نورو titanosaurs سره پرتله کړي.
“Nagatitan chaiyaphumensis په جنوبي شرق آسیا کې ترټولو لویه ډایناسور فسیل ده چې موندل شوې.”
د Nagatitan chaiyaphumensis څورنه په جنوبي شرق آسیا کې د تاریخي biodiversity په اړه پوهه بدلوي. د دې په ثابتولو سره چې لوی sauropods 120 ملیونه کاله وړاندې په دې سیمه کې ژوند کاوه، ساینسستਾਨ کولی شي د Gondwana supercontinent او د هغې د ټوټو په اوږبه د titanosaurs د کډوPatterns او تکاملي Anpassations (adaptations) نقشه په ښه توګه رسم کړي.



